Praca

Zatrudnianie cudzoziemców – nowe obowiązki pracodawcy i pracownika

Jak podaje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, 1 czerwca 2025 r. weszły w życie ważne zmiany dotyczące zatrudniania cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nowe przepisy przyspieszają cały proces, chociażby przenosząc działania całkowicie do sieci za pośrednictwem usług portalu praca.gov.pl. Ponadto upraszczają procedury, ale jednocześnie nakładają dodatkowe obowiązki zarówno na pracodawców, jak i osoby chcące podjąć pracę w Polsce.

Zatrudnianie cudzoziemców – nowe obowiązki pracodawcy i pracownika

Jeśli jako obcokrajowiec chcesz legalnie rozpocząć zatrudnienie w naszym kraju lub planujesz powierzenie pracy cudzoziemcowi, ten artykuł jest dla Ciebie. Zapoznaj się ze zmianami i dowiedz się, jakie urzędowe wymagania musisz spełnić.

Nowe warunki dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom

Zatrudnienie cudzoziemców to nie tylko różnice kulturowe. Po ostatnich zmianach w Kodeksie pracy doprecyzowano, w jakich warunkach powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi będzie możliwe. Przede wszystkim cudzoziemiec musi legalnie przebywać na terytorium Polski, a jego pobyt musi umożliwiać podjęcie pracy.

Osoby przebywające w Polsce na podstawie wiz turystycznych, edukacyjnych (nie dotyczy studentów studiów magisterskich) czy w ramach wydarzeń kulturalnych, nie będą mogły pracować, nawet jeśli mają ważną wizę wydaną przez inne państwo strefy Schengen.

Kolejnym warunkiem dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom jest zawarcie odpowiedniej umowy – umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej.

Wizy, studenci, programy wymiany – kto może, a kto nie może pracować?

Możliwość zatrudnienia cudzoziemca zależy od rodzaju posiadanej wizy lub podstawy pobytu. Wiza długoterminowa wydana przez inne państwo strefy Schengen (np. w celach edukacyjnych, turystycznych czy religijnych) niestety nie uprawnia automatycznie do pracy w Polsce.

Wyjątkiem są m.in. studenci jednolitych studiów magisterskich i uczestnicy programów wymiany kulturalnej, którzy mogą podejmować pracę wakacyjną w ramach bardzo konkretnych warunków. Osoby, które są objęte ochroną czasową lub mają pobyt rezydenta długoterminowego UE, również mogą być zatrudniane – zgodnie z przepisami o dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom.

Niebieska Karta UE – szybka ścieżka dla wysokokwalifikowanych specjalistów

Od 1 czerwca 2025 r. zmieniają się zasady wydawania Niebieskiej Karty UE – specjalnego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Cudzoziemiec, który uzyska takie zezwolenie, otrzymuje kartę pobytu z odpowiednią adnotacją, wydaną przez wojewodę, uprawniającą do legalnego pobytu i pracy na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przeczytaj także: Prawo pracy w pigułce – 7 najważniejszych zasad

Zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – co się zmienia?

Jeśli planujesz dłuższy pobyt i pracę w Polsce, nadal konieczne będzie uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zmiany obejmują m.in. doprecyzowanie tego, co trzeba wykazać przy składaniu wniosku o zezwolenie na pracę.

Chodzi np. o podanie celu zatrudnienia, dołączenie oferty pracy lub umowy z dokładnym opisem obowiązków, miejsca pracy i wymiaru etatu. Przy zawodach wymagających wysokich kwalifikacji potrzebne będą też dokumenty potwierdzające wykształcenie, uprawnienia lub doświadczenie.

Jeśli cudzoziemiec zakończy pracę lub straci zatrudnienie, pracodawca ma obowiązek zgłoszenia tego do urzędu. W niektórych sytuacjach, jeśli jako obcokrajowiec nie podejmiesz nowej pracy, konieczne będzie zakończenie pobytu.

Praca sezonowa – dodatkowy obowiązek od 1 lipca

Od 1 lipca 2025 r. w przypadku zatrudniania cudzoziemców do prac sezonowych pojawił się nowy obowiązek: przekazanie kopii umowy do urzędu pracy. Ma to zwiększyć kontrolę i zapobiec nadużyciom w tej formie zatrudnienia.

Zatrudnianie cudzoziemców a likwidacja testu rynku pracy

Jedną z najważniejszych zmian po 1 czerwca 2025 r. jest likwidacja testu rynku pracy. Dotychczas pracodawca musiał uzyskać z powiatowego urzędu pracy informację, że nie ma możliwości zatrudnienia obywatela Polski lub UE na dane stanowisko. Ten obowiązek został zniesiony, co ma znacznie uprościć zasady zatrudniania cudzoziemców.

Praca cudzoziemców na terytorium Polski na podstawie umów cywilnoprawnych i umów o pracę

Cudzoziemcy mogą być zatrudniani w Polsce zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i umowy cywilnoprawnej – pod warunkiem że pozwalają na to przepisy oraz warunki pobytu danej osoby. Warto upewnić się, jaka forma zatrudnienia będzie możliwa w Twoim przypadku.

Taka umowa musi być zawarta na piśmie przed rozpoczęciem pracy i przetłumaczona na język zrozumiały dla cudzoziemca. Niezbędne jest też, by warunki wykonywania pracy – w szczególności zakres obowiązków, wynagrodzenie oraz okres wykonywania pracy – były zgodne z treścią zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

W przypadku zmiany warunków (np. zwiększenia liczby godzin pracy), pracodawca ma obowiązek proporcjonalnie zwiększyć wynagrodzenie i – jeśli dotyczy – dokonać odpowiednich zgłoszeń do urzędów.

Niedopuszczalne jest oczywiście powierzanie pracy osobie, która nie spełnia wymogów legalnego pobytu lub nie posiada zezwolenia na pracę. 

Obowiązki informacyjne pracodawców

Od 1 czerwca 2025 r. pracodawcy powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi muszą spełnić szereg obowiązków informacyjnych. Warto je znać, nawet jeśli to Ty ubiegasz się o pracę.

Obowiązki te obejmują m.in.:

  • przesłanie kopii umowy przed rozpoczęciem pracy,
  • złożenie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi – najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy,
  • poinformowanie o podjęciu pracy przez cudzoziemca – w terminie 7 dni,
  • poinformowanie o niepodjęciu pracy – w terminie 14 dni od planowanej daty rozpoczęcia,
  • zgłoszenie każdej zmiany warunków zatrudnienia, takich jak zwiększenie wymiaru czasu pracy, wynagrodzenia lub zmiana stanowiska – w terminie 7 dni od dokonania zmiany,
  • dostarczenie kopii zezwolenia na pracę lub zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jeśli takie zezwolenie było wymagane,
  • poinformowanie o zakończeniu pracy przed czasem.

Pełną listę obowiązków z wyznaczonymi datami znajdziesz tutaj.

Wszystkie te wnioski i dokumenty, choć składane online, trafiają zawsze do właściwego ze względu na siedzibę pracodawcy powiatowego urzędu pracy (w przypadku oświadczeń) lub do wojewody (jeśli dotyczą zezwoleń na pobyt czasowy i pracę).

Niezależnie od tego, czy zatrudniasz cudzoziemca, czy to Ty podejmujesz pracę jako obcokrajowiec, pamiętaj o upewnieniu się, że powyższe punkty zostały wypełnione. Niedopełnienie tych obowiązków – nawet formalnych – może skutkować uznaniem zatrudnienia za nielegalne, co wiąże się z sankcjami dla pracodawcy i konsekwencjami dla cudzoziemca (np. odmową przedłużenia pobytu).

Zmiany dla agencji zatrudnienia

Zaktualizowane przepisy wzmacniają również kontrolę nad pośrednictwem pracy. Firmy zajmujące się pośrednictwem w zatrudnianiu cudzoziemców muszą być wpisane do rejestru agencji zatrudnienia i prowadzić swoją działalność przynajmniej od 2 lat.

Agencje funkcjonujące już przed 1 czerwca 2025 r. muszą zaktualizować swój wpis w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia do 31 sierpnia 2025 r., by móc kontynuować pośrednictwo lub organizację pracy tymczasowej dla cudzoziemców; brak reakcji poskutkuje utratą prawa do takich usług. Zwróć na to uwagę, korzystając z usług takiej agencji. 

Udostępnij
Pracuj.pl
Pracuj.pl
Oceń mój tekst:
Tekst:
Pracuj.pl
Autor wpisu
Pracuj.pl
Data publikacji:
21.07.2025
Tagi:
Prawo pracy Nowa praca Różnorodność w pracy
średnia 5 (2 głosy)
Oferty wybrane dla Ciebie:

Więcej z tej kategorii