Porady Życie zawodowe Wypadek przy pracy zdalnej – jakie przysługują Ci prawa?
25.08.2021  | 4 min czytania

Wypadek przy pracy zdalnej – jakie przysługują Ci prawa?

25.08.2021  | 4 min czytania
Autor wpisu Pracuj.pl
Ocena treści
(2)

Pandemia sprawiła, że dla wielu osób codziennością stała się praca zdalna. A w takiej – podobnie jak w stacjonarnej – mogą zdarzać się wypadki. Czy pracownika na home office chronią te same przepisy, co takiego pracującego z biura? Czy pracodawca odpowiada za wypadek podczas pracy zdalnej? Co zrobić w takiej sytuacji? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej!

Co znajdziesz w artykule?
• Wypadek przy pracy zdalnej – jak go zdefiniować?
• Wypadek podczas pracy zdalnej a zasady BHP
• Praca zdalna a wypadek w pracy – co zrobić, gdy już do niego dojdzie?

Wypadek przy pracy zdalnej – jak go zdefiniować?

Nie każdy uszczerbek na zdrowiu, którego pracownik doznaje w czasie, gdy świadczy pracę zdalną, może być uznany za wypadek przy pracy. W domu wykonuje się przecież różne czynności – nie tylko te związane z obowiązkami zawodowymi. Definicja zapisana w art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1773, z późn. zm.) mówi, że:

„Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  1. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
  2. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
  3. w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Określone zdarzenie może być zakwalifikowane jako wypadek przy pracy jedynie wówczas, gdy spełnia równocześnie wszystkie cztery warunki podane definicji”[1].

| Jakie zdarzenia kwalifikują się jako wypadek przy pracy?

Przy ocenie, czy faktycznie doszło do wypadku w czasie pracy zdalnej, będą brane pod uwagę więc okoliczności. Jeśli nieszczęście wydarzyło się w trakcie, gdy zajmowałeś się sprawami służbowymi – masz pełne prawo domagać się odszkodowania. Jeśli z kolei zajmowały Cię tematy prywatne – wymieniałeś żarówkę, wstawiałeś pranie albo przygotowywałeś obiad dzieciom – nawet jeśli do zdarzenia doszło między 9.00 a 17.00, niestety nie przysługuje Ci świadczenie od pracodawcy.

Wypadek podczas pracy zdalnej a zasady BHP

Pracodawca, kierując pracownika na home office, jest – zgodnie z prawem – zobowiązany do zapewnienia mu odpowiednich warunków. Co to oznacza? Nie do końca wiadomo, ustawodawca dość oględnie mówi jedynie o tym, że „wykonywanie pracy zdalnej może zostać polecone, jeżeli pracownik ma umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do wykonywania takiej pracy i pozwala na to rodzaj pracy. W szczególności praca zdalna może być wykonywana przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość lub dotyczyć wykonywania części wytwórczych lub usług materialnych”[2].

| Przepisy BHP w pracy – co grozi za ich łamanie?

Dane GUS za 2019 rok mówią jednak o tym, że jedną z najczęstszych przyczyn wypadków przy pracy było właśnie nieprzestrzeganie zasad BHP. W takiej sytuacji oczywiście odszkodowanie nie przysługuje. Co ciekawe jednak, to pracodawca musi udowodnić, że pracownik nie przestrzegał zasad bezpieczeństwa. W dobie pracy zdalnej nie jest to jednak proste. Państwowa Inspekcja Pracy nie ma uprawnień, by przeprowadzić kontrolę w prywatnym mieszkaniu, trudno zatem orzec, kiedy faktycznie doszło do złamania zasad obowiązujących podczas pracy zdalnej, a kiedy nie.

Praca zdalna a wypadek w pracy – co robić, gdy już do niego dojdzie?

Co zrobić, kiedy już dojdzie do wypadku przy pracy zdalnej? W pierwszym kroku – poinformować pracodawcę. To na nim spoczywa obowiązek wszczęcia procedury powypadkowej i powołania zespołu, którego zadaniem będzie ustalenie okoliczności oraz przyczyn zdarzenia. Ten sam zespół wypełnia protokół powypadkowy BHP, przedstawia go poszkodowanemu oraz pracodawcy. Dokument jest niezbędny, by ubiegać się o odszkodowanie i inne świadczenia.

| Odszkodowanie za wypadek w pracy – jak je uzyskać

Na mocy ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych poszkodowany może ubiegać się o:

  • zasiłek chorobowy – dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową;
  • świadczenie rehabilitacyjne – dla ubezpieczonego, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy;
  • zasiłek wyrównawczy – dla ubezpieczonego będącego pracownikiem, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;
  • jednorazowe odszkodowanie – dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;
  • jednorazowe odszkodowanie – dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty;
  • rentę z tytułu niezdolności do pracy – dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej;
  • rentę szkoleniową – dla ubezpieczonego, w stosunku do którego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową;
  • rentę rodzinną – dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej;
  • dodatek do renty rodzinnej – dla sieroty zupełnej;
  • dodatek pielęgnacyjny;
  • pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą[3].

| Najczęstsze choroby pracowników biurowych

Okazuje się więc, że pracownika na home office obowiązują te same przepisy, co pracownika stacjonarnego. Wypadek podczas pracy zdalnej zaś traktuje się tak samo jak wypadek w biurze. Jeśli trend pracy online lub hybrydowej pozostanie z nami na dłużej – a wiele wskazuje na to, że tak właśnie będzie – ustawodawca będzie zapewne zmuszony doprecyzować akty prawne tak, aby odpowiadały wymaganiom nowej rzeczywistości. Póki co w okresie od marca do grudnia 2020 do Państwowej Inspekcji Pracy zgłoszono sześć wypadków podczas pracy zdalnej. To niewiele, ale nawet dla tych kilku incydentów rocznie potrzeba jasnych wytycznych dotyczących postępowania.

[1] https://lexlege.pl/ustawa-o-ubezpieczeniu-spolecznym-z-tytulu-wypadkow-przy-pracy-i-chorob-zawodowych/.
[2] https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/szczegolne-rozwiazania-zwiazane-z-zapobieganiem-18966440/art-3.
[3] https://lexlege.pl/ustawa-o-ubezpieczeniu-spolecznym-z-tytulu-wypadkow-przy-pracy-i-chorob-zawodowych/.

Oceń artykuł