Porady Życie zawodowe Tygodniowy odpoczynek pracownika
19.10.2017

Tygodniowy odpoczynek pracownika

19.10.2017
Autor wpisu Pracuj.pl

Pracownik, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, wykonuje swoje obowiązki średnio przez 40 godzin w tygodniu. Pomiędzy poszczególnymi zmianami przysługuje mu czas wolny. Tygodniowy odpoczynek obejmuje 35 godzin.  

Czas pracy i odpoczynek – podstawa prawna

Z art. 133 kodeksu pracy wynika (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141), że pracownik powinien korzystać przynajmniej z 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego. W ciągu doby zatrudniony ma prawo do 11 godzin wolnych od pracy. Odpoczynek dobowy powinien przypadać w niedzielę, chyba że w danym zakładzie pracuje się również tego dnia. Układając harmonogram czasu pracy, pracodawca musi uwzględniać prawo pracowników do odpoczynku. W przeciwnym razie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności ze względu na naruszanie dóbr osobistych osób zatrudnionych (wynika to z wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r. - II PK 228/09: http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/orzeczenia2/ii%20pk%20228-09-2.pdf - wydanego przez Izbę Pracy Sądu Najwyższego). Grozi mu również grzywna, którą nakłada Państwowa Inspekcja Pracy. Wysokość kary może wynieść od 1 000 do 30 000 zł.    

Tygodniowy odpoczynek może zostać skrócony, ale nie powinien trwać krócej niż 24 godziny. Skrócenie odpoczynku jest dopuszczalne tylko w określonych sytuacjach, np.:

  • w odniesieniu do pracowników, którzy w imieniu pracodawcy zarządzają przedsiębiorstwem;
  • gdy zajdzie konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, mienia bądź środowiska albo usunięcia awarii;
  • w przypadku zmiany pory wykonywania pracy przez pracownika.

Skrócony czas odpoczynku nie przepada. Pracownik może skorzystać z dodatkowych wolnych godzin w ciągu okresu rozliczeniowego. Jeśli chodzi o równoważny system czasu pracy, w którym norma dobowa trwa 16 lub 24 godziny, zatrudniający musi zrównoważyć okres odpoczynku.

Praca w soboty a prawo do odpoczynku

Zdarza się, że ze względu na potrzeby pracodawcy konieczne jest wykonywanie pracy w sobotę. Dodatkowa zmiana to często nadgodziny, za które należy się płatny dzień wolny. Jeśli udzielenie czasu wolnego jest niemożliwe, pracodawca ma obowiązek wypłacić wynagrodzenie w normalnej wysokości. Jeśli przekroczymy dobowy wymiar czasu pracy przysługuje dodatek w wymiarze 50% stawki godzinowej. Pracownicy, którzy stale wykonują obowiązki poza firmą, otrzymują ryczałt. Jego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu czasowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Przekroczenie dobowej normy czasu pracy następuje najczęściej po przepracowaniu ośmiu godzin. To, czy wystąpiły nadgodziny średniotygodniowe, można zweryfikować dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego.

Skutki przepracowania

Przepisy prawa pracy chronią pracownika. Normy czasu pracy ustala się po to, by zatrudniony mógł wypoczywać. Brak równowagi pomiędzy życiem zawodowym i osobistym skutkuje pogorszeniem stanu zdrowia. Niedobory snu i przemęczenie mogą prowadzić również do poważnych wypadków przy pracy, które są potencjalnie groźne nie tylko dla pracownika, ale również dla osób trzecich. Pracownikowi należy się czas wolny, który można wykorzystać na regenerację organizmu, rozwijanie zainteresowań itd.   

Oceń artykuł