Systemy czasu pracy – co warto wiedzieć?

Kategoria
Życie zawodowe

Autor wpisu
Pracuj.pl Ocena treści 5/5 (1)
Kategoria: Życie zawodowe
Ocena treści 5/5 (1)

Wybór systemu czasu pracy, jaki obowiązuje w firmie, jest uwarunkowany przede wszystkim specyfiką pracy. System weekendowy lub skróconego tygodnia pracy ustala się na wniosek pracownika. Wprowadzenie pozostałych powinno wynikać z rodzaju lub organizacji pracy.  

Systemy czasu pracy – rodzaje:

  • System podstawowy

Normy czasu pracy wynoszą:

– 8 godzin (dobowa),

– przeciętnie 40 godzin (średniotygodniowa).

Pracownik wykonuje swoje obowiązki przeciętnie 5 dni w tygodniu. Okres rozliczeniowy – w systemie podstawowym – może trwać do 4 miesięcy, a w szczególnych przypadkach – do 12 miesięcy.

  • System równoważny

W systemie jakim jest równoważny czas pracy normę dobową można wydłużyć do 12, a w niektórych przypadkach nawet do 16 lub 24 godzin. Okres rozliczeniowy trwa najczęściej 1 miesiąc. Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy powinien być rekompensowany dniami wolnymi lub skróconym dobowym wymiarem czasu pracy.

  • System zadaniowy

Pracownik, który wykonuje swoje obowiązki w ramach zadaniowego systemu czasu pracy, sam decyduje, kiedy i jak długo pracuje. Pracodawca, w porozumieniu z zatrudnionym, ustala zakres zadań. W systemie zadaniowym należy respektować normy czasu pracy. Pracownikowi przysługuje rekompensata za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli wykonuje swoje obowiązki dłużej niż 8 godzin w ciągu doby i 40 – w ciągu tygodnia.     

  • System przerywany

W systemie przerywanego czasu pracy, w rozkładzie przewidziana jest przerwa, która może trwać maksymalnie 5 godzin. Przerwa nie jest wliczana do czasu pracy, ale przysługuje za nią wynagrodzenie wysokości połowy płacy należnej za przestój. Przerywany czas pracy można wprowadzić tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione rodzajem i organizacją pracy.

  • System weekendowy

W ramach systemu weekendowego pracownik wykonuje swoje obowiązki wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta. Maksymalny dobowy wymiar czasu pracy wynosi 12 godzin. System weekendowy wprowadza się na pisemny wniosek zatrudnionego.

  • System skróconego tygodnia pracy

Osoba, która jest zatrudniona w tym systemie, wykonuje obowiązki krócej niż przez 5 dni w tygodniu. Dobowy wymiar czasu pracy nie może przekroczyć 12 godzin. System skróconego tygodnia można prowadzić na pisemny wniosek pracownika.

  • Praca w ruchu ciągłym

Ten system stosuje się przy pracach, których nie należy przerywać ze względu na technologię produkcji. Średniotygodniowa norma czasu pracy może zostać przedłużona do 43 godzin.  

Czas pracy osób wykonujących swoje obowiązki w sytuacjach jakich są warunki szkodliwe lub uciążliwe można skrócić, wprowadzając dodatkowe przerwy lub obniżając normy czasu pracy. Pracodawca, w porozumieniu z lekarzem zakładowym, ustala wykaz prac zagrażających zdrowiu pracownika.

Informacje na temat czasu pracy osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę można znaleźć w dokumencie opublikowanym przez Państwową Inspekcję Pracy: https://www.pip.gov.pl/pl/f/v/156819/ul%20CzasPracy%20Internet.pdf, a także w dziale VI kodeksu pracy: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141.  

Poszczególne systemy czasu pracy są dostosowane do potrzeb różnych przedsiębiorstw. Firmę produkującą meble charakteryzuje całkiem inna specyfika niż np. stację benzynową czynną 24 godz. na dobę. W tym drugim przypadku często stosowany jest system równoważny. Nie zwalnia to jednak z przestrzegania przez pracodawcę regulacji zawartych w kodeksie. Będzie to np. prawo do 11 godzin odpoczynku w każdej dobie, liczonej od godziny rozpoczęcia pracy. Wyjątkiem będą zawody związane z ochroną mienia lub osób, gdzie najczęściej stosowany jest system czasu pracy 24/48 (24 godziny pracy i następnie 48 godzin odpoczynku).

Oceń artykuł


Narzędzia