Rok 2016 przyniesie zmiany w urlopach zwi膮zanych z opiek膮 nad dzieckiem

Kategoria
呕ycie zawodowe

Autor wpisu
Pracuj.pl
Kategoria: 呕ycie zawodowe

Proud Parents Holding Baby in the bedroomOd 2 stycznia 2016 roku wejd膮 w 偶ycie nowe regulacje dotycz膮ce wykorzystywania urlop贸w zwi膮zanych z narodzinami i wychowaniem dziecka. Mimo pewnego skomplikowania zmian wszystko wskazuje na to, 偶e dla wi臋kszo艣ci rodzic贸w oznaczaj膮 znaczne u艂atwienia. Powod贸w do niepokoju przyb臋dzie natomiast pracodawcom.

 

Podstawowym celem uchwalonej przez Sejm nowelizacji Kodeksu pracy jest wyd艂u偶enie, uproszczenie i uelastycznienie urlop贸w rodzicielskich. I wszystko wskazuje na to, 偶e tak膮 rol臋 rzeczywi艣cie spe艂ni, znacz膮co poprawiaj膮c sytuacj臋 rodzic贸w na rynku pracy. O ile odnajd膮 si臋 w z艂o偶ono艣ci przepis贸w, kt贸re poni偶ej spr贸bujemy wyja艣ni膰.

 

Rodzic chroniony

Du偶ym wsparciem dla rodzica jest zaproponowane przez ustawodawc臋 wzmocnienie jego pozycji w firmie. Nowelizacja przewiduje, 偶e je偶eli zatrudniony z艂o偶y wniosek o wykonywanie pracy w elastycznej formie, pracodawca b臋dzie musia艂 zmniejszy膰 jego wymiar pracy, umo偶liwi膰 mu wykonywanie jej zgodnie z indywidualnym rozk艂adem czasu albo zastosowa膰 skr贸cony tydzie艅 pracy (cho膰 mog膮 zdarzy膰 si臋 wyj膮tki zale偶ne w g艂贸wnej mierze od specyfiki zawodu).

 

Ustawodawca wyra藕nie okre艣li艂 obowi膮zki rodzinne jako kryteria, kt贸re nie mog膮 stanowi膰 powodu do r贸偶nicowania uprawnie艅 i odmiennego sposobu traktowania pracownik贸w. To powinno przeszkodzi膰 w dyskryminacji rodzic贸w na rynku pracy. Ale nie tylko to.

 

Koniec z dodatkowym macierzy艅skim, wyd艂u偶enie czasu korzystania z rodzicielskiego

Do tej pory kobiety mog艂y skorzysta膰 z dodatkowego, 6-tygodniowego urlopu macierzy艅skiego. Wed艂ug nowych przepis贸w zostanie on w艂膮czony do 26-tygodniowego urlopu rodzicielskiego. W zwi膮zku z tym na rynku zostan膮 trzy rodzaje urlop贸w: p艂atny obowi膮zkowy macierzy艅ski (w wymiarze 20 tygodni), p艂atny fakultatywny rodzicielski (32 tygodnie) oraz bezp艂atny wychowawczy (36 miesi臋cy).

 

Od nowego roku wyd艂u偶y si臋 r贸wnie偶 czas, w jakim rodzice b臋d膮 mogli korzysta膰 z urlopu 鈥 zar贸wno p艂atnego (rodzicielskiego), jak i bezp艂atnego (wychowawczego). Okres p艂atny obowi膮zuje dzi艣 w pierwszym roku 偶ycia dziecka i mo偶na z niego korzysta膰 w trzech cz臋艣ciach, a po zmianach b臋dzie mo偶na skorzysta膰 z niego w czterech cz臋艣ciach a偶 do ko艅ca roku kalendarzowego, w kt贸rym dziecko sko艅czy 6 lat. Okres bezp艂atnego urlopu wychowawczego wyd艂u偶y si臋 natomiast z 5 do 6 lat od momentu urodzenia dziecka.

 

Urlop 艂膮czony z prac膮 i nowo艣膰 dla ojc贸w

Spore zmiany czekaj膮 r贸wnie偶 rodzic贸w 艂膮cz膮cych urlop z prac膮. Urlop rodzicielski dla os贸b pracuj膮cych maksymalnie na p贸艂 etatu b臋dzie trwa艂 d艂u偶ej 鈥 proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika. Nie b臋dzie m贸g艂 by膰 jednak d艂u偶szy ni偶 64 tygodni albo 68 tygodni w przypadku rodzica, kt贸remu urodzi艂y si臋 co najmniej bli藕niaki. Pracownik oczywi艣cie b臋dzie w tym czasie obj臋ty ochron膮 przed rozwi膮zaniem umowy o prac臋.

 

Od nowego roku rodzice b臋d膮 mogli dzieli膰 si臋 uprawnieniami do urlopu w sytuacji, gdy jedno z nich b臋dzie pracowa膰 na etacie, a drugie b臋dzie mie膰 prawo do zasi艂ku z tytu艂u uiszczania sk艂adek. Przy obecnym du偶ym nasyceniu rynku pracy umowami cywilnoprawnymi dla wielu rodzic贸w mo偶e to stanowi膰 znacz膮ce u艂atwienie.

 

Zmieni膮 si臋 r贸wnie偶 zasady dotycz膮ce urlop贸w ojcowskich. Ojcowie b臋d膮 mogli korzysta膰 z dwutygodniowych urlop贸w do uko艅czenia przez dziecko drugiego roku 偶ycia, a nie w ci膮gu 12 miesi臋cy od narodzin, jak ma to miejsce obecnie. B臋d膮 mogli skorzysta膰 z niego jednorazowo lub w dw贸ch cz臋艣ciach. Zmiany te s膮 o tyle istotne, 偶e ojcowie w ko艅cu zacz臋li korzysta膰 ze swoich uprawnie艅. W 2014 roku co trzeci 艣wie偶o upieczony tata uda艂 si臋 na urlop 鈥 post膮pi艂o tak blisko 130 tys. pracownik贸w. W por贸wnaniu z 2013 rokiem liczba ta wzros艂a a偶 czterokrotnie.

 

Ekspertka: oberw膮 pracodawcy

Wyra藕nie wida膰, 偶e zamiarem ustawodawcy by艂o udost臋pnienie rodzicom lub opiekunom dziecka jak najobszerniejszego wachlarza mo偶liwo艣ci wykorzystania uprawnie艅 rodzicielskich 鈥 nawet je偶eli nie s膮 oni zatrudnieni na podstawie umowy o prac臋. Zmiany w urlopach rodzicielskich daj膮 wra偶enie, 偶e opiekunowie dziecka zachowaj膮 swoje 藕r贸d艂o dochod贸w, co jest niezwykle wa偶ne, bior膮c pod uwag臋 konieczno艣膰 zaspokojenia potrzeb ma艂ego dziecka 鈥 chwali zmiany Katarzyna Jankowska, specjalista ds. kadr i p艂ac w Antal International.

 

Ekspertka zauwa偶a jednak, 偶e nowelizacja nie jest pozbawione wad. – Ca艂okszta艂t zmian wydaje si臋 do艣膰 chaotyczny i zastanawiam si臋, ile os贸b rzeczywi艣cie skorzysta z nowych uprawnie艅 鈥 m贸wi Katarzyna Jankowska.

 

Dodatkowo zauwa偶a, 偶e o ile rodzice mog膮 by膰 zadowoleni z zaproponowanych rozwi膮za艅, o tyle pracodawcom nie musz膮 si臋 one podoba膰.

 

Nie mog臋 oprze膰 si臋 wra偶eniu, 偶e ustawodawca pomin膮艂 fakt, i偶 rodzic cz臋sto nie funkcjonuje w rzeczywisto艣ci sam. Za wszelkie nieprawid艂owo艣ci nadal pe艂n膮 odpowiedzialno艣ci膮 obci膮偶ony jest pracodawca, a w obszarze tak skomplikowanych przepis贸w nie trudno o pomy艂k臋 鈥 m贸wi Katarzyna Jankowska. – Poza tym proporcjonalne wyd艂u偶anie urlopu rodzicielskiego 艂膮czonego z prac膮 na cz臋艣膰 etatu, cho膰 wydaje si臋 trafionym pomys艂em, mo偶e znacznie skomplikowa膰 zatrudnianie takiego pracownika. Trudno b臋dzie bowiem do ko艅ca przewidzie膰, kiedy pracownik b臋dzie dla pracodawcy w pe艂ni dyspozycyjny 鈥 wyja艣nia.

 

W walce o przyrost naturalny

Nowe regulacje s膮 wyra藕nym uk艂onem w stron臋 rodzic贸w, kt贸rzy zyskuj膮 znacznie wi臋ksz膮 ochron臋 przed dyskryminacj膮 w 偶yciu zawodowym. To niew膮tpliwie dobry krok, cho膰 trudno przypuszcza膰, by kry艂y si臋 za nim jedynie propracownicze intencje ustawodawcy.

 

Nowelizacja jest raczej wynikiem obawy o fataln膮 sytuacj臋 demograficzn膮 Polski. Wed艂ug G艂贸wnego Urz臋du Statystycznego do 2050 roku liczna ludno艣ci mo偶e skurczy膰 si臋 z 38,5 mln do 34 milion贸w. W Polsce przybywa ludzi starszych, natomiast dzieci rodzi si臋 coraz mniej. Jak policzy艂 GUS, w pierwszej po艂owie przysz艂o na 艣wiat ok. 180 tys. dzieci, co jest najgorszym wynikiem od 2004 roku. W 2013 r. wsp贸艂czynnik dzietno艣ci wyni贸s艂 w Polsce zaledwie 1,3 (na ka偶de 100 kobiet w wieku od 15 do 49 lat) i by艂 jednym z najni偶szych w Europie.

 

Patrz膮c zatem d艂ugofalowo, wi臋ksze wsparcie zawodowe rodzic贸w mo偶e okaza膰 si臋 r贸wnie偶 uk艂onem w stron臋 pracodawc贸w. Je偶eli bowiem nowelizacja spe艂ni swoje zadanie i przyczyni si臋 do poprawienia po艂o偶enia wielu ojc贸w i matek, zw艂aszcza m艂odych, za oko艂o dwie dekady na rynku pracy powinni艣my zaobserwowa膰 znacz膮cy nap艂yw 艣wie偶ej krwi.

 

Wi臋cej informacji:聽http://www.rodzicielski.gov.pl

Oce艅 artyku艂


Narz臋dzia