Porady Życie zawodowe Rodzaje kołnierzyków – co mówi ich kolor o charakterze danej pracy?
28.09.2021  | 5 min czytania

Rodzaje kołnierzyków – co mówi ich kolor o charakterze danej pracy?

28.09.2021  | 5 min czytania
Autor wpisu Pracuj.pl

Kołnierzyk – mogłoby się wydawać, że to tylko nazwa ozdobnego wykończenia koszuli, bluzki czy sukienki. Tymczasem  różnymi kolorami kołnierzyków określamy też poszczególne typy pracowników. Terminologia ta wyrosła na gruncie amerykańskiej socjologii, ale wkrótce zaczęto ją stosować także w innych krajach. Co oznaczają poszczególne kolory kołnierzyków i skąd wzięło się to rozróżnienie?

Czego dowiesz się z artykułu?

• Typy kołnierzyków (collars) – jaka jest historia tego rozróżnienia?
• Kolejne rodzaje kołnierzyków: różowy
• Kołnierzyk zielony i reszta palety barw

Typy kołnierzyków (collars) – jaka jest historia tego rozróżnienia?

Historia nazewnictwa związanego z barwą kołnierzyków ma swe źródła w Stanach Zjednoczonych w pierwszej połowie XX wieku. Początkowo podział ten dotyczył przede wszystkim dwóch kolorów: niebieskiego i białego, które określały dwie odmienne kategorie społeczno-zawodowe. I tak niebieskie kołnierzyki (zwane też z angielska „blue collars”) symbolicznie przypisywano przede wszystkim pracownikom fizycznym i produkcyjnym. Wynikało to z faktu, że odzież robocza dla nich była często wytwarzana właśnie z materiałów o niebieskim czy granatowym odcieniu (uważa się, że łatwiej maskuje on brud). Także w tym kolorze występuje klasyczny dżins, który stanowił popularny element stroju pracowników fizycznych.

| Pracownik fizyczny – czym błysnąć na rozmowie kwalifikacyjnej?

Z kolei białe kołnierzyki (analogicznie: „white collars”) to określenie, którego zaczęto używać do opisania nowo powstającej kategorii pracowników – zatrudnianych w biurach, prywatnych firmach etc. Wiązało się to z przemianami społeczno-gospodarczymi zachodzącymi w USA od mniej więcej lat 30. ubiegłego wieku. Dotychczas dominująca grupa farmerów i robotników zaczęła tracić na znaczeniu wraz z tym, jak energicznie powstawały kolejne wielkie korporacje, prywatne firmy i instytucje. Osoby zatrudnione w takich przedsiębiorstwach obowiązywał tzw. dress code, który miał podkreślać ich wysoką rangę społeczną i zawodową. Stąd właśnie wzięło się określenie „białe kołnierzyki” – jako nawiązanie do śnieżnobiałych koszul, które wyróżniały tę nową kategorię pracowników.

Kolejne rodzaje kołnierzyków: różowy

W ślad za początkowym rozróżnieniem na białe i niebieskie kołnierzyki zaczęto używać także innych nazw kolorów, które miały symbolizować kolejne wyróżniające się kategorie pracowników. I tak w latach 70. XX wieku upowszechniło się określenie „różowe kołnierzyki” („pink collars”). Jako pierwsza oficjalnie użyła go Louise Kapp Howe – amerykańska pisarka o zacięciu socjologicznym, która wydała książkę zatytułowaną Pink collar workers. Inside the world of women's work. Jest to wyczerpująca analiza jej trzyletnich obserwacji, w ramach których badała pozycję kobiet na całym rynku pracy – ale w szczególności w tych zawodach, które uznawało się za najbardziej sfeminizowane.

| Kobiety w biznesie – co wpływa na ich sukces?

Do różowych kołnierzyków zalicza się więc m.in. kosmetyczki, fryzjerki, stewardessy, pielęgniarki, opiekunki czy hostessy. W gronie tym znajdują się też osoby wykonujące prace biurowe, takie jak sekretarka czy księgowa. Początkowo uznawało się, że pewnym wyróżnikiem tej kategorii zawodowej jest to, że nie daje ona dużych perspektyw zrobienia kariery, a zarobki są  mniejsze niż na stanowiskach „białych kołnierzyków”. Na szczęście jednak rynek pracy przeszedł spore zmiany i obecnie także w tych zawodach można odnieść spory sukces finansowy i znaleźć świetną drogę rozwoju.

| Sukces to TY – sięgnij po wsparcie dla kobiet na rynku pracy i rozwiń skrzydła

Warto też podkreślić, że współcześnie określenie „różowy kołnierzyk” nie jest raczej używane w publicznej dyskusji. Ma to związek z faktem, że odchodzi się od stereotypowego pojmowania atrybutów płci (tu: różu jako „koloru kobiecego”). Ponadto obecnie dąży się do tego, aby nie wyodrębniać zawodów czy stanowisk stricte „damskich” i „męskich” – nie znajduje to bowiem odbicia w rzeczywistości, a ponadto może być uznawane za krzywdzące.

Kołnierzyk zielony i reszta palety barw

Coraz częściej używanym określeniem są też „zielone kołnierzyki”. Jego popularność rośnie w ślad za tym, jak na znaczeniu zyskuje idea tworzenia tzw. zielonych miejsc pracy. Do grona zielonych kołnierzyków zalicza się bowiem osoby zatrudnione w przedsiębiorstwach, które działają w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Do takich miejsc pracy należą więc m.in. firmy i instytucje związane z odnawialnymi źródłami energii, ekologicznym budownictwem, gospodarką odpadami czy transportem zbiorowym. Innymi słowy: takie, które mają nastawienie prośrodowiskowe i starają się działać na rzecz zahamowania zmian klimatycznych.

| 6 sposobów na edukację ekologiczną w firmach

Myślisz, że to koniec różnych rodzajów kołnierzyków? Wcale nie! Istnieje bowiem wiele innych tego typu określeń – zwykle jednak rzadziej używanych lub mających charakter lokalny. Ograniczeniem jest tu wyłącznie ludzka wyobraźnia i inwencja do wymyślania takich określeń, bo paleta możliwych do wykorzystania barw wydaje się naprawdę szeroka. Do ciekawszych z nich należą na przykład:

  • brązowe kołnierzyki – określenie na osoby pracujące w wojsku,
  • pomarańczowe kołnierzyki – w USA nazwa zarezerwowana dla pracowników więziennych,
  • czerwone kołnierzyki – ludzie zatrudnieni w instytucjach rządowych w Chinach,
  • stalowe kołnierzyki – roboty, czyli określenie na te stanowiska, na których maszyny wyparły pracę człowieka,
  • czarne kołnierzyki – osoby, które pracują w wyjątkowo brudnych warunkach, np. górnicy czy zatrudnieni przy wydobyciu ropy (określenie to czasem odnosi się także do ludzi robiących „brudne interesy”),
  • złote kołnierzyki – pracownicy multidyscyplinarni, wszechstronni, wysoce wyspecjalizowani w bardzo zróżnicowanych obszarach,
  • i na koniec: bez kołnierzyka (angielskie „no collar”) – określenie stosowane w celu wyodrębnienia kategorii osób, które pracują na wolnych stanowiskach, odrzucają zastane reguły, działają w imię wyższych wartości (artyści, przywódcy duchowi etc.).

Na koniec raz jeszcze warto podkreślić, że podział na różne kolory kołnierzyków ma charakter umowny i mocno uogólniający – a obecnie często wręcz żartobliwy. Dobrze jednak mieć świadomość tego, co kryje się pod tymi nazwami. A może omówione wyżej rodzaje kołnierzyków zainspirują Cię do zmiany „swoich własnych barw”? Jeśli Twój obecny kołnierzyk nieco Cię uwiera i chcesz go zmienić na inny kolor – wejdź na Pracuj.pl i sprawdź, czy nie szukasz!

Kampania_Fachowcy Pracuj.pl_

Oceń artykuł