Porady Życie zawodowe Prokrastynacja – nowa, groźna „choroba” cywilizacyjna
16.05.2020  | 8 min czytania

Prokrastynacja – nowa, groźna „choroba” cywilizacyjna

16.05.2020  | 8 min czytania
Autor wpisu Pracuj.pl
Ocena treści
(4)

Praca? Oczywiście! Ale najpierw kawa, szybki przegląd prasy, sprawdzenie aktualności na Facebooku, opłacenie rachunków, telefon do przyjaciela… i tak mija cały dzień. Wielu powiedziałoby, że to lenistwo. Jednak wbrew pozorom jest jeszcze jedno wyjaśnienie takiego zachowania. To prokrastynacja, czyli odkładanie wszystkiego na później mimo teoretycznej możliwości realizacji swoich planów. Czy jest to już choroba XXI wieku?

Z artykułu dowiesz się:
• Co kryje się pod pojęciem „prokrastynacja”?
• Jakie są przyczyny zjawiska odkładania zadań na później?
• Jak walczyć z objawami prokrastynacji?

Co to jest prokrastynacja?

Zjawisko prokrastynacji można najprościej zdefiniować jako chroniczne odkładanie zadań na później. Jak informuje serwis Brandongaille.com, z problemem tym mierzy się dzisiaj aż jedna czwarta społeczeństwa. W przypadku około 20 procent tych osób skłonność do odwlekania rzeczy na później znacząco wpływa na ich życie zawodowe, finansowe lub rodzinne. Według statystyk zjawisko to jest obecne wśród aż… 80–95% studentów – i właśnie z tego względu określa się je czasem mianem „syndromu studenta”. Prokrastynację uznaje się dziś wręcz za chorobę cywilizacyjną. Ma to związek m.in. z dynamicznym rozwojem nowych technologii, które są jednym z najskuteczniejszych „rozpraszaczy” naszej uwagi.

| Jak zmotywować się do pracy? 10 pomysłów

Jak można opisać objawy prokrastynacji? Na początku osoba borykająca się z tym problemem podejmuje się wykonania danego zadania z entuzjazmem. Po pewnym czasie stwierdza jednak, że musi odłożyć je w czasie. Nie robi tego jednak jednorazowo, lecz kilkakrotnie, raz za razem. Taki proces odkładania rzeczy na później wydaje się trwać w nieskończoność, a przez to spada motywacja do realizacji danego projektu. Przeciąganie w czasie nasila uczucie zniechęcenia, a wyznaczone zadanie jawi się jako jeszcze trudniejsze niż na początku. W końcu – najczęściej pod wpływem presji, jaką jest zbliżający się (lub przekroczony) deadline lub nacisk ze strony przełożonych – zadanie zostaje wykonane… ale niestety po łebkach. Zazwyczaj ma to negatywne konsekwencje, np. w postaci reprymendy ze strony szefa, klienta czy współpracownika. Wtedy osoba walcząca z prokrastynacją obiecuje sobie, że nigdy już tak nie postąpi… a przy najbliższej okazji powyższy schemat zostaje dokładnie powielony.

Prokrastynacja – przyczyny odwlekania wszystkiego na później

Eksperci pozostają zgodni co do tego, że trudno jest wskazać jeden konkretny czynnik, który prowadzi do pojawienia się zjawiska prokrastynacji u danej osoby. Na pewno wśród nich są:

  • chroniczny lęk przed porażką, występujący zwłaszcza u ludzi, przed którymi w dzieciństwie stawiano zbyt wysokie oczekiwania, a dziś – jako osoby dorosłe – panicznie boją się porażki;
  • obawa przed wzięciem na siebie odpowiedzialności – u pracowników, którym łatwiej jest uznać, że po prostu nie mieli na dane zadanie czasu, niż się z nim zmierzyć;
  • potrzeba dodatkowej stymulacji – może być nią stres, który motywuje niektóre osoby tuż przed deadline’em, i dlatego odkładają one wszystko na ostatnią chwilę;
  • perfekcjonizm, a konkretnie zbyt szczegółowe przygotowywanie się do wykonania danego zadania… przez co nie starcza już czasu na jego zrealizowanie.

| Uporządkuj swoją pracę

Prokrastynacja stanowi więc problem, który często dotyczy studentów, perfekcjonistów czy osób poszukujących adrenaliny. Jednak kto jeszcze znajduje się w grupie szczególnego ryzyka? Objawy prokrastynacji pojawiają się często m.in. u przedstawicieli wolnych, kreatywnych zawodów, którzy zwykle wykonują zadania w domu, w trybie home office. Jeśli zatem np. zajmujesz się influencer marketingiem lub copywritingiem, wykonujesz grafiki czy projektujesz strony internetowe w trybie zdalnym, możesz być narażony na wyższe ryzyko. Czy to oznacza, że prędzej czy później zaczniesz prokrastynować? Niekoniecznie – tu bowiem wiele zależy od Twojej motywacji, kompetencji organizacyjnych oraz umiejętności formułowania celów.

| Jak poradzić sobie z wypaleniem zawodowym?

Prokrastynacja nie bierze się z lenistwa czy braku ambicji. U jej źródła, jak już wspomniano, leży często perfekcjonizm, lęk czy brak wiary we własne możliwości. Skłonność do odwlekania rzeczy na później nasila się szczególnie wtedy, gdy masz przed sobą trudne, skomplikowane zadanie. Obawa przed porażką sprawia, że robisz wszystko, by nie przystąpić do realizacji danego przedsięwzięcia, a kiedy już zdobędziesz się na odwagę – działasz mniej efektywnie, niż byś mógł. We współczesnej myśli psychologicznej prokrastynacja uznawana jest za zaburzenie psychiczne – określa się ją jako tzw. zwlekanie dysfunkcjonalne. Aby pokonać ten problem, warto skorzystać z psychoterapii, szczególnie że jego pojawienie się może towarzyszyć znacznie poważniejszym chorobom, takim jak depresja.

Prokrastynacja – jak z nią walczyć?

Jeśli zauważasz u siebie pierwsze objawy prokrastynacji, a nie chcesz od razu skierować się na psychoterapię (albo nie masz takiej możliwości), możesz spróbować samodzielnych metod radzenia sobie z tym problemem. Zacznij od tego, aby wszystkie zadania do wykonania (nawet te najmniejsze) zapisywać na kartce, w kalendarzu lub narzędziu do planowania pracy online (np. Trello). Utworzoną w ten sposób listę realizuj konsekwentnie, punkt po punkcie. Duże zadania dziel na mniejsze – łatwiej Ci będzie zapanować nad ich drobniejszymi etapami niż od razu nad całością. Realistycznie oceniaj też swoje możliwości. Nie zakładaj, że w jeden dzień zrobisz nie wiadomo ile rzeczy – to bowiem powoduje dodatkową presję i motywuje do… odkładania.

| Metodyki zarządzania projektami, z którymi możesz zetknąć się w firmach

Spróbuj też w taki sposób poustawiać sobie priorytety, aby zaczynać od najtrudniejszych zadań. O takiej koncepcji mówi Brian Tracy w książce Zjedz tę żabę. Ogromna żaba stanowi tam metaforę zadania, do którego należy się wziąć w pierwszej kolejności – nawet jeśli wydaje się ono zniechęcające czy nawet odstraszające. „Połknięcie tej żaby” da Ci satysfakcję, że najtrudniejsze i najważniejsze jest już za Tobą. Do zrobienia zostaną już tylko łatwiejsze rzeczy, dzięki czemu pokusa odkładania na później może znacznie spaść.

| 5 trików, by czas w pracy był Twoim sprzymierzeńcem

Ponadto należy się skupić na opanowaniu sztuki zarządzania sobą w czasie. Czas to bowiem jeden z najcenniejszych zasobów, jakimi dysponujesz – warto więc go szanować i dążyć do wykonania planu, który chcesz zrealizować danego dnia. Oczywiście dobrze jest czasami postawić na spontaniczność działania, jednak nie należy robić z tego myśli przewodniej swojego życia. W przeciwnym razie możesz nie dojść do założonego celu lub osiągnąć go znacznie później, niż zakładałeś. Pomyśl: ile razy obiecywałeś sobie, że od jutra zaczniesz szlifować język obcy albo korzystać z aplikacji pomocnej przy porządkowaniu zadań? Warto wreszcie zrealizować te obietnice i wykorzystywać wszelkie sposoby pomocne przy realizacji planów. Jeśli nie odpowiadają Ci aplikacje, planuj na karteczkach, na tablicy suchościeralnej, ścianie pomalowanej farbą kredową itd. Znajdź metody i środki, które wydają Ci się najskuteczniejsze.

| Jak dobrze opracować listę zadań i poprawić efektywność w pracy?

W ramach walki z prokrastynacją wyeliminuj też wszelkie „rozpraszacze” znajdujące się wokół Ciebie. Odcinaj się od bodźców dochodzących z zewnątrz, aby nie doświadczać spadków motywacji. Jeśli dźwięk utrudnia Ci koncentrację, nie słuchaj muzyki. Zwalczaj nawyk regularnego przeglądania stron internetowych w czasie pracy – jeśli Internet nie jest Ci niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych, możesz go po prostu wyłączyć. Wyloguj się też z mediów społecznościowych, które regularnie odwiedzasz. Staraj się również ograniczyć rozmowy ze współpracownikami na tematy niezwiązane z zadaniem, nad którym właśnie pracujesz.

Prokrastynacja – jak sobie radzić za pomocą inspirujących lektur?

Lubisz czytać poradniki i wprowadzać w życie wskazówki, które w nich znajdujesz? To świetnie! Książki stanowią kolejne efektywne narzędzie pomocne w walce z prokrastynacją. Warto zwrócić uwagę choćby na poniższe tytuły.

  • Odłóż odkładanie na zawsze, P. Modzelewski

Brakuje Ci motywacji, by walczyć z prokrastynacją? Przeczytaj książkę Piotra Modzelewskiego. Dowiesz się z niej, że nawyk odkładania zadań na później nie jest tożsamy z lenistwem. W trakcie lektury odkryjesz również powody, dla których prokrastynujesz. Otrzymasz też wskazówki, które pozwolą Ci zmienić postawę życiową.

  • Nawyk nieodwlekania, S.J. Scott

Odkładanie obowiązków na później sprawia, że stale tworzą się zaległości, które zniechęcają Cię do działania. Gdy wiesz, że zostało Ci niewiele czasu, możesz odczuwać coraz silniejszy stres w miarę zbliżania się terminów, które Cię obowiązują. To zaś sprawia czasem, że narasta w Tobie paraliżujący lęk. Steve Scott wyjaśnia w tej książce, co zrobić, aby zapanować nad prokrastynacją i zacząć działać.

  • Sztuka odwlekania. Poradnik efektywnego guzdrania się, marudzenia i przekładania na później, J. Perry

Prokrastynacja może się okazać poważnym problemem, ale warto mieć dystans do kłopotów, z którymi się zmagasz. Lektura tego poradnika pomoże Ci zaakceptować siebie takiego, jakim jesteś. Jeśli się polubisz, będziesz mógł po kolei eliminować wady, które Cię denerwują.

| E-book: Skuteczne zarządzanie czasem i budowanie relacji

Ważne jest to, abyś nie poprzestał na samym czytaniu. Zdobądź się na konkretne działania, wprowadzaj zmiany w swoim zachowaniu i obserwuj efekty własnych wysiłków. Dzięki temu Twoje życie zawodowe stanie się bardziej owocne i satysfakcjonujące. Ujarzmiaj prokrastynatora, który w Tobie drzemie, i osiągaj coraz lepsze wyniki!

Oceń artykuł