Klauzula o zakazie konkurencji – wszystko, co powinieneś wiedzieć

Kategoria
Życie zawodowe

Autor wpisu
Pracuj.pl Ocena treści 4/5 (3)
Kategoria: Życie zawodowe
Ocena treści 4/5 (3)

W umowie o pracę oraz w umowach cywilnoprawnych może pojawić się klauzula o zakazie konkurencji. Taki zapis obliguje pracownika do tego, by nie podejmował pracy w firmie konkurencyjnej ani takiej nie prowadził.

Umowa o konkurencji – podstawa prawna

Zgodnie z art. 1011 i 1012 kodeksu pracy pracodawca ma prawo zażądać od zatrudnionego zachowania dla siebie wszystkich informacji, które są tajemnicą przedsiębiorstwa. Wyjaśnienie tego pojęcia znajduje się w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930470211). Zakaz może zostać utrzymany także po zakończeniu stosunku pracy, o ile pracownik otrzyma stosowne odszkodowanie.

Zgodnie z art. 3531 kodeksy cywilnego w polskim prawie obowiązuje zasada swobody umów. W wyroku z dnia 11 września 2003 r. (sygn. akt: III CKN 579/01) Sąd Najwyższy orzekł, że klauzula o zakazie konkurencji może być zawierana w umowach cywilnoprawnych, skoro stosuje się ją w umowie o pracę. W wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt: V CSK 30/13 ) SN uznał, że jeśli kontrahenci są podmiotami gospodarczymi, możliwe jest rozszerzenie zakresu lojalności kontraktowej.    

Zakaz konkurencji – co oznacza?

Klauzula o zakazie konkurencji może mieć różne formy: zapis w umowie o pracę lub w umowie cywilnoprawnej bądź oddzielny dokument podpisywany w trakcie zatrudnienia. Ważne, by jak najdokładniej określić:

  • zakres działalności, która byłaby naruszeniem warunków umowy;
  • okres obowiązywania klauzuli;
  • wysokość odszkodowania, jakie miałby otrzymać pracownik w związku z powstrzymywaniem się od pracy w firmach konkurencyjnych;
  • sposób i termin wypłaty rekompensaty.

Klauzula musi być zawarta w formie pisemnej, w przeciwnym razie uznaje się ją za nieważną. Pracodawcy dbają o precyzyjne ustalenie zakresu niedozwolonej działalności, aby nie pojawiały się rozbieżności w interpretacji po ewentualnym złamaniu zakazu.

Konsekwencje złamania zakazu konkurencji

Praca u konkurencji – pomimo podpisania klauzuli – wiąże się z poważnymi konsekwencjami. Pracodawca ma prawo domagać się odszkodowania, którego wysokość stanowi trzykrotność pensji otrzymywanej w jego przedsiębiorstwie. Zatrudniający może zdecydować się nawet na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, jeśli niedozwolona działalność pracownika wyraźnie godziła w interes firmy. Świadectwo pracy, w którym jako powód jest wpisane zwolnienie dyscyplinarne wskazana jest działalność na rzecz konkurencji, to dla pracownika „wilczy bilet”. Znalezienie nowej posady może okazać się bardzo trudne.

Wcześniejsze ustanie zakazu konkurencji

Istnieją dwa przypadki, w których klauzula o zakazie konkurencji przestaje obowiązywać przed terminem. Dzieje się tak, gdy:

  • ustaną przyczyny ustanowienia i obowiązywania zakazu (np. gdy pracodawca rozpowszechni ukrywane informacje);
  • pracodawca nie wypłaca odszkodowania za zachowanie tajemnicy po ustaniu stosunku pracy lub robi to nieterminowo.

 

Oceń artykuł


Narzędzia