Porady Życie zawodowe Jak trenować asertywność?
26.04.2019  | 5 min czytania

Jak trenować asertywność?

26.04.2019  | 5 min czytania
Autor wpisu Katarzyna Klimek-Michno
Ocena treści
(4)

„Nie podoba mi się, że…”, „Rozumiem, ale niepokoi mnie sytuacja…”, „Czuję złość, kiedy…” – asertywnego stylu komunikacji nie da się nauczyć z dnia na dzień. Jest to proces, ale daje świetne wyniki, jeśli uwierzymy w jego sens i świadomie będziemy pracować nad swoją postawą.

Kompetencje w trudnych sytuacjach

„Szef rzuca na biurko raport, nad którym tyraliśmy od miesięcy, z komentarzem: „Do niczego”. Kolega dmucha nam dymem prosto w nos (…) A koleżanka z dziwnym wyrazem twarzy stwierdza: „Co to za kiecka! Takie coś się teraz nosi?”. W takich momentach czujemy się niepewnie, osaczeni, bezradni, miotają nami różne emocje. Dzięki asertywności zyskujemy narzędzia, które dają oparcie w takich sytuacjach” – czytamy w książce Marii i Piotra FijewskichZaklęcie na bycie sobą”. Asertywność to kompetencja, która przydaje się w wielu sferach życia – bez względu na to, jaki wykonujemy zawód, jaką zajmujemy pozycję w hierarchii firmowej, jak długi mamy staż pracy, jak duże doświadczenie i osiągnięcia zawodowe. Codzienne, czasem trudne i skomplikowane sytuacje w pracy stają się sprawdzianem dla naszej postawy. To, na ile jesteśmy asertywni wobec przełożonego i współpracowników, widoczne jest w naszym działaniu, w podjętych wyborach, wypowiedzianych słowach. Warto stale rozwijać w sobie tę zdolność. Zyskujemy nie tylko my sami - wpływa to na cały zespół, relacje z menedżerami, atmosferę w firmie i kulturę organizacyjną. Wbrew pozorom, nie chodzi o to, żeby pokazywać, kto ma rację i większą dominację, ale o to, żeby budować skuteczną komunikację i współpracę.

Co jest ważne w asertywności?

Pracując nad asertywną postawą, warto zwrócić uwagę na kilka aspektów:
GRANICE
Jeśli znamy swoją hierarchię wartości i wiemy, co jest dla nas priorytetem, to potrafimy wskazywać granice. Asertywność sprawia, że przedstawiamy własne poglądy, umiemy wyrazić swoje zdanie, podzielić się obserwacjami. Robimy to jednak w taki sposób, że chronimy samych siebie, a jednocześnie nie naruszamy granic innych osób.
ODMOWA
Dzięki asertywności potrafimy powiedzieć „nie”. Nie chodzi jednak o agresywny atak, wykrzyczenie swojej odmowy czy też porywcze lub lekceważące urwanie rozmowy. Ważne jest opanowanie i spokojne, kulturalne udzielenie odpowiedzi. Wówczas mamy poczucie, że postąpiliśmy w zgodzie z samym sobą, nie ulegliśmy, ale też nie straciliśmy kontroli nad swoimi emocjami i nie obraziliśmy rozmówcy.
PRAWDA
Warto rozwijać w sobie asertywność, ponieważ dzięki temu unikamy niejednoznacznych sytuacji i rozdźwięku między tym, co myślimy, mówimy i robimy. Nie kryjemy prawdziwych uczuć, jesteśmy naturalni i autentyczni. Mamy szansę zweryfikować informacje, dowiedzieć się czegoś więcej o sprawie, poznać punkt widzenia naszego współpracownika czy przełożonego. Ważne jednak, by w swej szczerości zachować też takt i wyczucie. Pomocny w tym będzie styl komunikacji, w którym skoncentrujemy się na swoich odczuciach. „Moim zdaniem…”, „Czuję się niezręcznie, kiedy…”, „Niepokoi mnie…”, „Odnoszę wrażenie…”, „Jestem zdenerwowany, ponieważ…” – tego typu sformułowania wprost odnoszą się do tego, co myślimy i czujemy, ale nie atakują i oskarżają rozmówcy.
RELACJE
To ważne, żeby umieć przedstawiać swoje potrzeby, wyrażać wątpliwości, prezentować własne poglądy i dzielić się uwagami. Asertywnie, czyli nieagresywnie, bez ranienia drugiej osoby. Dzięki temu można tworzyć relacje, budować współpracę i wspólnie szukać rozwiązania.
ROZWÓJ
Trudno o asertywną postawę, jeśli nie czujemy stabilności emocjonalnej, brakuje nam wiary w siebie, a nasza samoocena jest mocno zaniżona. Warto więc pracować nad poczuciem własnej wartości, odkrywać w sobie talenty, doceniać swoje mocne strony. „Bycie asertywnym to również umiejętność przyjmowania i reagowania na wyrazy uznania i komplementy, a także mówienie o swoich mocnych stronach – nie obawiamy się występować na forum publicznym, umiemy zawierać kontrakty. Pomaga w tym klarowne wyrażania swoich próśb i oczekiwań wobec innych” – czytamy w książce „Zaklęcie na bycie sobą”.

Codzienne lekcje i obserwacje

Rozwijanie asertywności to indywidualny proces. Przede wszystkim warto skupić się na swoim zachowaniu oraz reakcjach emocjonalnych na konkretne sytuacje. Pozwoli nam to określić, czy faktycznie działamy w zgodzie ze sobą, czy może ulegamy presji, podejmujemy decyzje, które nie są „nasze”. Aby zyskać materiał do analizy, można prowadzić notatki – zapisywać, jak zareagowaliśmy np. w sytuacji, gdy współpracownik próbował narzucić nam swój punkt widzenia albo wymusił coś na nas, obraził bądź skrytykował nasz pomysł bez merytorycznego uzasadnienia. Czy odpowiedzieliśmy agresją słowną, oceniając kolegę jako nieprofesjonalnego, beznadziejnego itd.? A może nerwowo ironizowaliśmy, odgryzaliśmy się, wytykaliśmy błędy? Innym wariantem jest zbyt uległa reakcja – przemilczenie sprawy, ewentualnie odburknięcie pod nosem, ale w efekcie postąpienie tak, jak od nas oczekuje rozmówca, co tylko nakręci naszą frustrację i irytację. Idealnym rozwiązaniem jest reakcja asertywna. Analizujmy więc różne codzienne sytuacje i wyciągajmy z nich wnioski. Jeśli przed nami jest jakieś wymagające wydarzenie, trudna rozmowa z przełożonym, klientem, współpracownikiem, to możemy poćwiczyć w domu komunikację, symulując spotkanie. Nie zapominajmy o rzeczowej argumentacji – ma ona bardzo duże znaczenie w asertywności. W ten sposób możemy w taktowny sposób wyjaśnić, dlaczego nie wykonamy za kogoś jakiegoś zadania, mimo że prosi nas o to już któryś raz w ciągu dnia. Gdy spotykamy się z negatywną oceną czy komentarzem, dążmy do uzyskania wyjaśnienia, pytajmy o konkretne uzasadnienie. Jeśli faktycznie gdzieś popełniliśmy błąd, to zaakceptujmy to, otwarcie przyznajmy się do tego, ale nie pozwalajmy, by ktoś nas obrażał. Dobrym rozwiązaniem będzie wówczas zastosowanie stanowczego, ale spokojnego komunikatu „ja” i odniesienie się do faktów. Warto wzmacniać samego siebie, bo to zaprocentuje asertywną postawą.

Sprawdź się!
Odpowiedz sobie na kilka pytań:
Czy znasz swoje prawa jako pracownik i masz pewność, że nie są one naruszane?
Czy umiesz odmówić przełożonemu/współpracownikowi, jeśli czujesz, że ich prośby przekraczają granice?
Jak się zachowujesz, gdy słyszysz słowa krytyki?
Jak reagujesz na komplementy?

Kreator CV: stwórz za darmo w 3 prostych krokach skuteczne i profesjonalne CV
Stwórz CV
Oceń artykuł