Porady Życie zawodowe Jak rozpoznać mobbing w pracy?
30.11.2018 | 4 min czytania

Jak rozpoznać mobbing w pracy?

30.11.2018 | 4 min czytania
Autor wpisu Pracuj.pl
Ocena treści
(5)
  • Mobbing to częste, długotrwałe i uporczywe nękanie albo zastraszanie
  • Mobber często traktuje współpracowników i podwładnych jako konkurencję
  • Są instrumenty prawne, które pozwalają reagować na mobbing
  • Ważne są: postawa świadków i wsparcie dla ofiary przemocy

Strach przed utratą pracy i brak wsparcia ze strony współpracowników oraz kierownictwa – to kluczowe powody, dlaczego boimy się reagować, gdy w firmie występuje mobbing. Warto korzystać z pomocy, gdy doświadczasz nękania i poniżania.  

Niewinne docinki?

Śmiech to zdrowie, a żarty zbawiennie wpływają na nastrój i atmosferę. Jest jedno „ale”… Jeśli zabawne uwagi ranią kogoś albo wywołują dyskomfort czy zażenowanie, należy z nich zrezygnować. Współpracownik żartuje na temat Twojego wyglądu? A może pracodawca kieruje pod Twoim adresem niewinne uwagi na temat Twojego życia osobistego, wyznania lub wady wymowy? Zareaguj, jeśli nie czujesz się z tym dobrze. Powiedz o swoich odczuciach i wykaż się asertywnością. To ważne zwłaszcza wtedy, gdy takie sytuacje często się powtarzają.     

Jak zachowuje się mobber?

Pojedynczy żart lub sporadyczne docinki to jeszcze nie przejawy mobbingu. Zgodnie z art. 94 kodeksu pracy o takim zjawisku można mówić wtedy, gdy negatywne zachowania:    

  • Występują często

Nie ma tygodnia, w którym kierownik nie kieruje wyzwisk pod adresem pracownika? Pracodawca regularnie i w dwuznaczny sposób komentuje wygląd podwładnego? O tym, czy konkretne wydarzenia można uznać za przejawy mobbingu, decyduje częstotliwość ich występowania.   

  • Są długotrwałe i uporczywe

Każdemu może przytrafić się wybuch złości. Gdy po takim incydencie nastąpią przeprosiny, można puścić go w niepamięć. Sytuacja wygląda nieco inaczej, kiedy wrzaski i wyzwiska są normą w firmie, w której pracujesz. Zastraszanie nie powinno występować w charakterze czynnika motywacyjnego.

Motywacja pozytywna i negatywna – co to takiego?

  • Polegają na nękaniu albo zastraszaniu  

O mobbingu można mówić także wtedy, gdy pracodawca narusza Twoje prawa, jednocześnie informując, że sprzeciw będzie skutkować zwolnieniem. Szef nie może np. odmówić Ci rekompensaty za pracę w nadgodzinach. Nie ma również prawa zwolnić Cię dlatego, że upominasz się o gratyfikację przewidzianą w kodeksie pracy.   

  • Wywołują zaniżoną ocenę przydatności zawodowej

Tak często słyszysz, że do niczego się nie nadajesz i nie masz szans na lepszą pracę, że zaczynasz w to wierzyć? Uwagi na temat Twojej efektywności powinny być konkretne i konstruktywne. Pracodawca nie może Cię poniżać, nawet jeśli nie spełniasz jego oczekiwań lub nie radzisz sobie z obowiązkami.  

  • Powodują lub mają na celu poniżenie albo ośmieszenie pracownika, odizolowanie lub wykluczenie z zespołu

Współpracownik rozsiewa plotki na Twój temat, chcąc zdyskredytować Cię w oczach innych osób zatrudnionych w firmie? Pracodawca często krytykuje Cię na forum? Nie musisz zgadzać się na takie traktowanie. Wykazuj asertywną postawę, kiedy przełożony przekracza swoje kompetencje lub gdy współpracownik zachowuje się nieetycznie.

6 przykładów, na czym polega mobbing

Jesteś świadkiem przykrych sytuacji? Nie bądź bierny!

Warto reagować także wtedy, gdy na Twoich oczach dochodzi do sytuacji noszących znamiona mobbingu. Ofiara przemocy często nie ma siły, by samodzielnie się obronić i wstydzi się prosić o pomoc. Jeśli jesteś świadkiem niedozwolonych zachowań, możesz np. nagrać przykre zajście i udostępnić nagranie, kiedy dojdzie do procesu sądowego. Warto również zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy. Zdecydowana postawa świadków mobbingu pomaga walczyć z tym zjawiskiem. 

Mobbing często skutkuje zwolnieniem z pracy, a to oznacza utratę dostępu do materiału dowodowego. Warto zatem taki materiał zabezpieczyć wcześniej, np. korespondencję służbową.
- Mirosław Dyka, adwokat

Mobbing w pracy – gdzie szukać pomocy?

Co robić w obliczu mobbingu?

Gromadzenie dowodów to nie jedyne działanie, jakie warto podjąć w obliczu mobbingu. Jako osoba, która doświadcza nękania w miejscu pracy, możesz poinformować sprawcę przemocy o tym, że jego zachowanie może pociągać za sobą konsekwencje prawne, takie jak np. utrata stanowiska lub konieczność wypłaty odszkodowania. Dobrze jest również zwrócić się do przełożonego, a jeśli to on jest sprawcą mobbingu – do osoby, która stoi wyżej w hierarchii firmowej. Warto zgłaszać niepożądane zachowania - również dlatego, że takie zgłoszenie można przedstawić jako dowód w sądzie. Należy także unikać pozostawania sam na sam z agresorem. Obecność osób trzecich może powstrzymywać niepożądane zachowania, a jeśli one wystąpią, zyskuje się świadka, który być może zgodzi się wystąpić przed sądem.        

Jako świadek zachowań noszących znamiona mobbingu możesz zgłosić przełożonym, że w firmie występują niepożądane sytuacje. Ważne również, by służyć wsparciem osobie, która doświadcza nękania. Warto np. poinformować, jakie prawa jej przysługują. W środowisku pracy zdarza się, że świadkowie przyłączają się do agresora, przyczyniając się w ten sposób do eskalacji przemocy. Jeśli skala zjawiska jest szeroka, jedynym konstruktywnym wyjściem z sytuacji może okazać się zmiana miejsca pracy. Łatwiej dochodzić swoich praw, gdy ma się dystans do nieprzyjemnych wydarzeń.  

Kim jest mobber?

Sprawcy mobbingu lub innej formy przemocy wybierają ofiary z rozmysłem. Zwykle wyszukują osoby niepewne siebie i nieasertywne, które boją się podjąć jakiekolwiek działanie. Z drugiej strony, jeśli np. na stanowiskach kierowniczych znajdują się osoby ze skłonnościami do agresji, o niskim poczuciu własnej wartości, to problem może dotknąć także tych pracowników, którzy nie są „typowymi” ofiarami mobbingu. Sprawca przemocy zwykle postrzega współpracowników/podwładnych jako konkurencję i troszczy się wyłącznie o własne dobro.

Aby nie poddać się terrorowi, dobrze jest np. podjąć terapię. Spotkania z psychologiem pomagają odbudować poczucie własnej wartości i w przyszłości funkcjonować w zdrowym środowisku pracy, w którym można się rozwijać i osiągać cele zawodowe.      

Czy Twoja firma prowadzi politykę antymobbingową?

Zastanawiając się nad podjęciem pracy w konkretnym miejscu, weź pod uwagę nie tylko renomę, poziom wynagrodzeń czy możliwości rozwoju. Skoncentruj się także na atmosferze. Sprawdź, jak przełożeni rozwiązują negatywne sytuacje. Warto dowiedzieć się, czy w przedsiębiorstwie działa komisja antymobbingowa lub inny organ rozpatrujący skargi złożone przez pracowników, którzy doświadczyli długotrwałego nękania albo poniżania.

Jak przypomina Mirosław Dyka, adwokat: 

Należy również pamiętać, że za mobbing odpowiada nie mobber, a pracodawca, który wbrew nakazowi ustawowemu nie przeciwdziałał mobbingowi u siebie w pracy.

Kreator CV: stwórz za darmo w 3 prostych krokach skuteczne i profesjonalne CV
Stwórz CV

Trwanie przez długi czas w patologicznym środowisku pracy może pociągać za sobą poważne konsekwencje, takie jak choroby psychosomatyczne, depresja czy załamanie nerwowe. Jeśli nie masz siły zareagować, dlatego, że paraliżuje Cię lęk, warto porozmawiać z kimś o problemie i poprosić o pomoc. Brak reakcji ze strony ofiary mobbingu przyczynia się do tego, że sprawca czuje się bezkarny. Niezmiernie ważna jest też postawa świadków, którzy nie powinni pozostawać obojętni.    

Znajdź pracę, w której będziesz czuć się dobrze.

Oceń artykuł