Porady Życie zawodowe Honorowy dawca krwi, dawca szpiku – przywileje w pracy i nie tylko
05.10.2022  | 6 min czytania

Honorowy dawca krwi, dawca szpiku – przywileje w pracy i nie tylko

05.10.2022  | 6 min czytania
Autor wpisu Pracuj.pl
Ocena treści
(5)

Honorowy dawca krwi, dawca szpiku kostnego – tacy ludzie zasługują na wyjątkowy podziw i szacunek, ponieważ bezinteresownie pomagają chorym. Wiąże się to także z pewnym obciążeniem dla ich organizmu, dlatego osobom tym przysługują szczególne przywileje – związane z wolnym od pracy, ale nie tylko. Przeczytaj, na czym takie dawstwo polega, a także ile dni wolnego za oddanie krwi Ci przysługuje oraz z jaką nieobecnością w pracy wiąże się oddanie szpiku kostnego. Im więcej o tym wiesz – tym większa jest szansa, że Ty także podzielisz się swoim zdrowiem z potrzebującymi!

Czego dowiesz się z artykułu?

• Dawca krwi – wymagania
• Zasłużony honorowy dawca krwi – jak zostać?
• Ile wolnego za oddanie krwi?
• Oddanie szpiku – jak to wygląda?
• Dawca szpiku – wymagania
• Dawca szpiku – przywileje pracownicze i inne

Dawca krwi – wymagania

Zacznijmy od krwiodawstwa, bo to najbardziej rozpowszechniona forma dzielenia się „zasobami” swojego organizmu. A zatem kto może oddać krew? Wymagania nie są tu bardzo duże – dawcą może zasadniczo zostać każda osoba w wieku między 18 a 65 lat, która jest zdrowa. Ale bez obaw: zanim otrzymasz kwalifikację do pobrania Ci krwi, przejdziesz badania, które ustalą, czy nie ma do tego żadnych przeciwwskazań. Warto bowiem pamiętać, że oddanie krwi nie tylko ma pomóc biorcy, lecz także nie może zaszkodzić Twojemu własnemu organizmowi.

Istnieją też pewne ogólne przeciwwskazania do oddania krwi – bezwzględne oraz czasowe. Te pierwsze obejmują m.in.:

  • choroby przewlekłe, takie jak np. łuszczyca czy cukrzyca,
  • ciężkie choroby krwi i podstawowych układów w ciele (krążenia, pokarmowego, nerwowego etc.),
  • nowotwory,
  • stosowanie środków psychoaktywnych,
  • choroby zakaźne, takie jak HIV, żółtaczka czy kiła, a także wykazywanie ryzykownych zachowań seksualnych, zwiększających możliwość zakażenia.

| Praca w biurze a zdrowie – jak o nie dbać?

Z kolei czasowe przeciwwskazania do oddania krwi to m.in.:

  • zabiegi operacyjne, tatuaże, makijaże permanentne, piercing – powodują niezdolność do zostania dawcą na okres 6 miesięcy,
  • ciąża – na okres także 6 miesięcy od jej zakończenia,
  • infekcje oraz gorączkowanie, przyjmowanie antybiotyków – na czas 2 tygodni od ustania objawów lub końca leczenia,
  • pobyt w zakładzie karnym – na czas 6 miesięcy od zwolnienia z niego.

O szczegółowe przeciwwskazania najlepiej dopytać w centrum krwiodawstwa, do którego masz zamiar się udać.

Zasłużony Honorowy Dawca Krwi – jak zostać?

Oprócz tych, którzy oddają krew jednorazowo czy incydentalnie, istnieją także osoby robiące to wielokrotnie, regularnie. Pod pewnymi warunkami mogą one uzyskać status honorowych dawców. Tytuł taki otrzymują osoby, które oddały odpowiednią ilość krwi. Są tu dwa poziomy takiej „certyfikacji”. O tytuł Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi możesz zawnioskować, jeśli:

  • oddałeś min. 6 litrów krwi (w przypadku mężczyzn),
  • oddałaś min. 5 litrów krwi (opcja dla kobiet).

Osoby zaszczycone tym tytułem mają szereg przywilejów – m.in. mogą bez kolejki dostać się do lekarza czy do okienka aptecznego, mają ulgowe bądź darmowe bilety na komunikację miejską itd.

„Oczko” wyżej w certyfikacji znajduje się odznaka: Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu. Ten tytuł przysługuje osobom, które oddały już aż 20 litrów krwi. Ma on charakter czysto prestiżowy. Nie niesie ze sobą żadnych dodatkowych benefitów, ale na pewno stanowi powód do dumy z siebie i poczucia, że zrobiło się bardzo wiele dla zdrowia – jak sama nazwa wskazuje – całego narodu.

Ile wolnego za oddanie krwi?

Jak już wspomnieliśmy na samym początku, oddanie krwi wiąże się z pewnym obciążeniem dla organizmu. Jednorazowo pobiera się bowiem od Ciebie ok. 450 ml pełnej krwi i możesz po tym poczuć lekkie osłabienie. Dlatego właśnie w dniu oddania krwi należy się sobą trochę „zaopiekować” – zadbać o wypoczynek i pozwolić organizmowi na spokojną regenerację. Aby umożliwić to także pracownikom, wprowadzono do prawa odpowiedni zapis. Znajduje się on w ustawie o publicznej służbie krwi i mówi o tym, że przysługują Ci 2 dni wolne za oddanie krwi. Dotyczy to dnia, w którym odbyło się pobranie, oraz następnego.

| 9 sytuacji, kiedy dostaniesz płatne zwolnienie z dnia pracy

Co ważne – pracodawca nie może odmówić Ci skorzystania z tego wolnego. Wystarczy, że przedstawisz mu odpowiednie zaświadczenie, które otrzymasz jeszcze w stacji krwiodawstwa. A czy dni wolne za oddanie krwi są płatne? Bez obaw – tak, przysługuje Ci za nie 100% wynagrodzenia. Pamiętaj jednak, że oczywiście najlepiej jest uprzedzić wcześniej w firmie, że zamierzasz oddać krew. Twoim współpracownikom będzie wtedy łatwiej zorganizować zastępstwo w trakcie Twojej nieobecności… a przy okazji być może uda Ci się rozpropagować w załodze ideę krwiodawstwa!

Oddanie szpiku – jak to wygląda?

W Polsce coraz większą popularność zyskuje także oddawanie szpiku kostnego. Akurat we wrześniu – dokładniej 17.09. – obchodzimy Światowy Dzień Dawcy Szpiku. Jest to więc dobra okazja do tego, by dowiedzieć się więcej o tej formie pomocy chorym. Zacznijmy od tego, że szpik – a konkretniej krwiotwórcze komórki macierzyste – jest potrzebny dla osób cierpiących na nowotwory krwi (np. białaczkę) oraz inne schorzenia układu krwiotwórczego. Są dwie metody pozyskania tego materiału: pobranie komórek macierzystych z krwi obwodowej (stosowane najczęściej) bądź pobranie szpiku z tzw. talerza kości biodrowej.

| Co to jest wolontariat i jakie daje korzyści?

Do samego oddania szpiku jest jednak dość długa droga. Aby do tego doszło, musisz być zarejestrowany w bazie dawców. Kiedy gdzieś na świecie znajdzie się Twój tzw. genetyczny bliźniak (czyli osoba, która ma antygeny zgodności tkankowej takie same jak Twoje – a więc taka, której można przeszczepić Twój szpik), wówczas kontaktują się z Tobą organizatorzy bazy i pytają, czy podtrzymujesz swą chęć oddania szpiku. Jeśli tak – dopiero rusza cała machina związana z wykonaniem odpowiednich badań, pobraniem materiału i dalszym przeszczepem.

W Polsce taką bazę danych dawców prowadzi Fundacja DKMS, która współdziała z podobnymi bazami na całym świecie. Pamiętaj: zarejestrowanie się w niej nic nie kosztuje i nie jest nieodwołalne – w każdym momencie możesz zmienić swoją decyzję. Jeśli chcesz zostać dawcą, przejdź tutaj.

Dawca szpiku – wymagania

Tak jak w przypadku oddawania krwi, tak i tutaj istnieją pewne wymagania i przeciwwskazania do donacji. A więc kto może zostać dawcą szpiku? Zasadniczo może to być człowiek w wieku od 18 do 55 lat, cieszący się ogólnym dobrym zdrowiem i niemający znacznej nadwagi.

| Corporate wellness czyli firma zadba o Twoje zdrowie i samopoczucie

Do przeciwwskazań należą różne choroby przewlekłe – takie jak nadciśnienie, astma, łuszczyca czy cukrzyca. Szpiku nie oddadzą także osoby po przebytym zawale serca lub udarze, a także zakażone np. wirusami zapalenia wątroby czy wirusem HIV oraz chorujące na nowotwór. Przeciwwskazaniami bywają też niektóre choroby psychiczne i uzależnienia. Jeśli chcesz wiedzieć, czy możesz zarejestrować się w bazie, wypełnij formularz na stronie DKMS.

Dawca szpiku – przywileje pracownicze i inne

Jeśli już znajdzie się Twój „genetyczny bliźniak” i zdecydujesz się na oddanie szpiku – będzie to oczywiście wymagać Twojej nieobecności w pracy. Przed samym zabiegiem musisz bowiem przejść szczegółowe badania, a sama procedura pobrania też trochę trwa (pobranie z talerza kości biodrowej – ok. 1 godziny, z krwi obwodowej – ok. 4-5 godzin). Na szczęście nie musisz się martwić o swoją nieobecność, ponieważ zgodnie z Kodeksem pracy przysługuje Ci pełnopłatne zwolnienie na cały okres badań i zabiegu oraz ewentualnej hospitalizacji (która jest stosowana w wypadku pobrania szpiku z talerza kości biodrowej).

| Weź 10 dni wolnego i zmieniaj świat na lepsze! Inni już tak robią!

Jakie jeszcze przywileje czekają na Ciebie w związku z oddaniem szpiku? Przede wszystkim warto wiedzieć, że wszelkie koszty związane z całą procedurą – takie jak dojazd do odpowiedniego ośrodka medycznego, zakwaterowanie, wyżywienie etc. – są pokrywane przez wspomnianą wyżej Fundację DKMS. Ponadto po zabiegu otrzymasz legitymację i odznakę Dawcy Przeszczepu. Dzięki niej możesz bez kolejki korzystać z ambulatoryjnej opieki medycznej. W wielu miastach masz też prawo do bezpłatnego lub ulgowego korzystania z komunikacji miejskiej. Ale prawdopodobnie najważniejsze w tym wszystkim jest bezcenne poczucie, że zrobiło się dla drugiego człowieka coś, co może mu uratować zdrowie… a nawet życie.

Oceń artykuł