Dyskryminacja płacowa w pracy – co to takiego?

Kategoria
Życie zawodowe

Autor wpisu
Pracuj.pl Ocena treści 5/5 (2)
Kategoria: Życie zawodowe
Ocena treści 5/5 (2)

Wysokość wynagrodzenia zależy m.in. od charakteru pracy, zakresu obowiązków czy kwalifikacji niezbędnych do ich wykonywania. Pracodawca nie może uzależniać wymiaru płacy np. od osobistych sympatii i antypatii, jakie żywi względem osób, które zatrudnia.  

Wysokość zarobków pracowników

Warunki wynagradzania określa się w regulacjach wewnątrzzakładowych, tzn. w układzie zbiorowym albo w regulaminie wynagradzania, lub bezpośrednio w umowie o pracę. Należy wyodrębnić np. składniki wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatki, których przyznawanie ma związek np. z:

  • kwalifikacjami pracowników,
  • szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywanej pracy,
  • stażem pracy.

Pensja osoby, która wykonuje swoje obowiązki na podstawie umowy o pracę, nie może być niższa niż płaca minimalna obowiązująca w danym roku. Zaniżenie płacy stanowi przejaw łamania praw pracowniczych. Ochrona wynagrodzenia to przywilej wynikający z kodeksu pracy (dział II: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141).  

Z czego składa się wynagrodzenie?

Składniki pensji powinny zostać wyodrębnione w umowie o pracę. Pracownik ma prawo do płacy zasadniczej określanej stawką miesięczną, godzinową lub akordową – w zależności od systemu wynagradzania. Poza tym powinien otrzymywać również wszystkie obligatoryjne składniki, np.:

  • dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych,
  • dodatek za pracę w porze nocnej oraz w niedzielę i święta,
  • wynagrodzenie za czas przestoju,
  • wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy spowodowanej np. chorobą,
  • diety na pokrycie kosztów podróży służbowych,
  • odprawy (emerytalne, rentowe itd.).

Pracownik może otrzymywać również fakultatywne dodatki do pensji, np. za pełnioną funkcję, staż oraz jeśli jest praca w szczególnych warunkach itd. Pracodawca przyznaje również premie (o charakterze roszczeniowym) i nagrody. Premie otrzymuje się po spełnieniu wymogów określonych w regulacjach wewnątrzzakładowych. Przyznanie nagrody (tzw. premii uznaniowej) zależy wyłącznie od woli zatrudniającego.     

Kiedy mamy do czynienia z dyskryminacją płacową – zasady prawa pracy?

Jedną z ważniejszych zasad prawa pracy jest zasada równego traktowania. Z kodeksu pracy wynika, że zatrudnieni – wykonujący te same obowiązki lub pracę o jednakowej wartości – powinni otrzymywać identyczne wynagrodzenie. Dyskryminacja płacowa następuje wtedy, gdy o wysokości pensji decyduje np. wiek lub płeć pracownika, nie zaś jego kwalifikacje, doświadczenie czy zakres obowiązków. Nie można uzależniać poziomu wynagrodzenia również od takich czynników, jak: przynależność narodowa, rasowa lub religijna, orientacja seksualna, przekonania polityczne itd. Poziom wynagrodzeń może być zróżnicowany np. ze względu na ilość i jakość pracy. Osoba, która dokładniej wypełnia swoje obowiązki, może otrzymywać wyższe wynagrodzenie. O dyskryminacji płacowej można mówić, gdy wysokości wynagrodzeń uzyskiwanych przez dane osoby są zróżnicowane, mimo że pracownicy posiadają zbliżony staż pracy i kwalifikacje, muszą wykonywać jednakowy wysiłek i spoczywa na nich podobna odpowiedzialność.  

Oceń artykuł


Narzędzia