Porady Życie zawodowe Praca w dni ustawowo wolne – co mówi Kodeks pracy?
20.05.2021  | 3 min czytania

Praca w dni ustawowo wolne – co mówi Kodeks pracy?

20.05.2021  | 3 min czytania
Autor wpisu Pracuj.pl
Ocena treści
(3)

Każda osoba, która jest zatrudniona na umowie o pracę, podlega przepisom zawartym w Kodeksie pracy. Definiuje on stosunki pracownicze i wymienia określone przywileje, jakie przysługują pracownikowi – także dotyczące wymiaru czasu pracy oraz dni ustawowo wolnych. Sprawdź, co prawo mówi o takich kwestiach jak: dni świąteczne, dni pracy czy wynagrodzenie za dni ustawowo wolne od pracy.

O czym przeczytasz w artykule:

• Dni pracy i dni wolne w tygodniu
• Kodeks pracy – dni wolne
• Praca w święta ustawowo wolne i niedziele
• Dni wolne za święto lub niedzielę

| Poznaj swoje prawa, gdy podejmujesz pracę

Dni pracy i dni wolne w tygodniu

Wymiar czasu pracy podaje się w nie w dniach, ale godzinach do przepracowania. Aby dowiedzieć się, ile dni pracujących przypada Ci w danym tygodniu, wystarczy podzielić liczbę godzin przez dobową normę czasu pracy – czyli osiem. Oznacza to, że jeśli Twój wymiar czasu pracy wynosi 40 godzin tygodniowo (czyli pełny etat), to należy przepracować pięć dni, a pozostałe dwa przeznaczyć na odpoczynek.

Dniami wolnymi w przeciętnym tygodniu zazwyczaj są sobota i niedziela. Co ważne, jedynie w przypadku niedzieli wynika to z ustawy – wolne soboty to po prostu praktyka większości pracodawców. Może okazać się jednak, że Twoja zmiana wypada na przykład od wtorku do soboty i to w tych dniach musisz stawić się w firmie.

| Czy praca zmianowa to coś dla Ciebie?

Jeśli w okresie rozliczeniowym wypada święto – obojętnie czy w tygodniu, czy w niedzielę –  wymiar czasu pracy obniża się o osiem godzin. To znaczy, że jeśli w danym tygodniu jest jeden dzień świąteczny, wówczas do przepracowania są 32 godziny, a nie 40 jak zazwyczaj. Reguła ta nie dotyczy sobót (lub innych dni, jeśli Twój rozkład czasu pracy różni się od typowego).

Pamiętaj, że dni wolne mogą przypadać także jako rekompensata za nadgodziny. Jeśli przepracowałeś w danym cyklu rozliczeniowym więcej czasu, niż miałeś zapisane w umowie, nadmiar możesz sobie odebrać w postaci godzin lub – jeśli uzbiera się ich odpowiednia liczba – dni wolnych. Taki system zgodnie z prawem jest możliwy wyłącznie w równoważnym systemie czasu pracy.

Kodeks pracy – dni wolne

Kodeks pracy w artykule 14 mówi, że „pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy oraz o urlopach wypoczynkowych”. Zgodnie z tymi przepisami wyróżnia się kilka kategorii dni wolnych od pracy:

| Kalendarz 2021 – poznaj dni wolne od pracy i zaplanuj długie weekendy

  1. niedziele oraz święta, które opisuje Ustawa o dniach wolnych od pracy z dnia 18 stycznia 1951 r.;
  2. święta branżowe, kiedy dni wolne przysługują pracownikom określonych zawodów – np. Barbórka;
  3. dni wolne od pracy wynikające z pięciodniowego tygodnia pracy (zazwyczaj soboty);
  4. dodatkowe dni wolne przysługujące za pracę w niedzielę lub święto;
  5. dni wolne jako rekompensata za nadgodziny.

Kto może pracować w dni ustawowo wolne od pracy – grafika

Praca w święta ustawowo wolne i niedziele

Niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy, a wykonywanie obowiązków zawodowych w te dni dozwolone jest wyłącznie na zasadzie wyjątku. Mowa tutaj np. o pracy:

  • zmianowej,
  • w ruchu ciągłym,
  • w wybranych placówkach ochrony zdrowia,
  • przy prowadzeniu akcji ratowniczej,
  • w transporcie i w komunikacji,
  • przy pilnowaniu mienia i ochronie osób,
  • w rolnictwie i hodowli,
  • gastronomii,
  • zakładach hotelarskich,
  • placówkach kultury i oświaty,
  • i jeszcze w kilku innych przypadkach wymienionych w art. 15110 Kodeksu pracy.

| Systemy czasu pracy – co warto wiedzieć?

Warto dodać, że z pracą w dni ustawowo wolne mamy do czynienia wtedy, gdy jest ona wykonywana między 6:00 tego dnia a 6:00 dnia następnego, chyba że u danego pracodawcy ustalono inne godziny. Ponadto pracownik zatrudniony w przedsiębiorstwie, w którym wykonuje się pracę w niedziele, co najmniej raz na cztery tygodnie powinien mieć ten dzień wolny.

Te przepisy nie działają w przypadku osób, które pracują w tzw. systemie pracy weekendowej, czyli wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta.

Dni wolne za święto lub niedzielę

Kodeks pracy stanowi, że jeśli pracownik wykonuje swoje obowiązki w niedzielę lub święto, to należy mu się – w ramach rekompensaty – inny dzień wolny od pracy. Zasada ta obowiązuje także wtedy, gdy praca jest wykonywana krócej, niż byłaby w trakcie dnia roboczego. W przypadku niedzieli taki dzień wolny musi zostać przyznany w ciągu sześciu dni kalendarzowych poprzedzających niedzielę lub następujących po niej. Jeśli nie jest to możliwe, można przedłużyć ten czas do końca okresu rozliczeniowego lub wypłacić pracownikowi dodatek do wynagrodzenia – 100% za każdą godzinę pracy. W przypadku święta dzień wolny jest przyznawany w danym okresie rozliczeniowym lub wymienia się go na dodatek do wynagrodzenia w wysokości takiej, jak w ramach pracy w niedzielę.

| 7 zasad prawa pracy

Oceń artykuł