Co, kto, kiedy i ile, czyli urlopy w pigu艂ce

Kategoria
呕ycie zawodowe

Autor wpisu
Katarzyna Klimek-Michno
Kategoria: 呕ycie zawodowe

Beautiful woman working at homeR贸偶nego rodzaju urlopy to przede wszystkim dobrodziejstwo dla pracownik贸w, kt贸rzy maj膮 umow臋 o prac臋. Gorzej pod tym wzgl臋dem wiedzie si臋 tym, kt贸rzy wykonuj膮 zlecenia. Nie przekre艣la to jednak definitywnie ich szans na finansowe przywileje.

 

Odk膮d jestem freelancerem bardzo sobie ceni臋 elastyczno艣膰. Sama decyduj臋, kiedy i co robi臋, jakie projekty wykonuj臋 i w jakich godzinach. Ma to jednak te偶 minusy 鈥 opowiada Karolina, zajmuj膮ca si臋 public relations. 鈥 Gdy by艂am na etacie, ustala艂am z szefem dni urlopu, wyje偶d偶a艂am na wakacje i nie przejmowa艂am si臋, bo moje obowi膮zki przejmowa艂 kto艣 inny z zespo艂u. Teraz musz臋 trzyma膰 si臋 termin贸w realizacji zlece艅, wywi膮zywa膰 ze zobowi膮za艅, bo w przeciwnym razie strac臋 klient贸w. Nawet je艣li zrobi臋 sobie wolne, to nikt mi nie zap艂aci, bo urlop de facto mi nie przys艂uguje.

To prawda. P艂atny urlop wypoczynkowy przys艂uguje tylko osobom zatrudnionym na podstawie umowy o prac臋 鈥 bez wzgl臋du na jej rodzaj (okres pr贸bny, czas okre艣lony, czas nieokre艣lony). Ci, kt贸rzy pracuj膮 w ramach umowy-zlecenia, wy艂膮czeni s膮 spoza przepis贸w kodeks贸w pracy. W tej sytuacji mo偶na jedynie spr贸bowa膰 negocjowa膰 ze zleceniodawc膮 tre艣膰 umowy-zlecenia 鈥 by膰 mo偶e uda si臋 wprowadzi膰 do niej zapis o dniach wypoczynku.

 

Macierzy艅stwo. To natomiast czynnik, kt贸ry sprawia, 偶e zleceniobiorcy mog膮 liczy膰 na takie same przywileje, jak pracownicy na umowie o prac臋. Co prawda urlop macierzy艅ski zapewniony jest wy艂膮cznie kobietom pracuj膮cym, ale zasi艂ek macierzy艅ski mog膮 pobiera膰 wszystkie matki, kt贸re mia艂y odprowadzan膮 sk艂adk臋 na ubezpieczenie chorobowe. A maj膮c umow臋-zlecenia, mo偶emy dobrowolnie op艂aca膰 sk艂adk臋 na ubezpieczenie chorobowe w ZUS. Zasi艂ek macierzy艅ski otrzymuj膮 te偶 kobiety, kt贸re prowadz膮 w艂asn膮 dzia艂alno艣膰 gospodarcz膮.

W najgorszej sytuacji 鈥瀠rlopowej鈥 s膮 osoby pracuj膮ce w ramach um贸w o dzie艂o, bo od nich sk艂adki nie s膮 odprowadzane. Nie przys艂uguje im ani urlop wypoczynkowy, ani finansowe wsparcie w tak wa偶nych zmianach 偶yciowych, jak urodzenie dziecka.

 

Rodzaje urlop贸w

Pracownicy zatrudnieni na umowach o prac臋 maj膮 prawo do takich oto urlop贸w:

  • Urlop wypoczynkowy

Kiedy posz艂am do swojej pierwszej pracy, to na pocz膮tku mog艂am zapomnie膰 o d艂ugich urlopach i tylko pomarzy膰 o wyje藕dzie na prawdziwe wakacje 鈥 wspomina Magda, specjalista ds. administracji. – Musia艂am dopiero 鈥瀦biera膰鈥 poszczeg贸lne dni urlopu.

Dlaczego? Je艣li zaczynamy pierwsz膮 prac臋, prawo do urlopu otrzymujemy z up艂ywem ka偶dego miesi膮ca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przys艂uguj膮cego mu po przepracowaniu roku. Prawo do kolejnych urlop贸w nabywamy z pocz膮tkiem ka偶dego, nast臋pnego roku kalendarzowego.

 

– Pracownikom zatrudnionym kr贸cej ni偶 10 lat przys艂uguje – 20 dni p艂atnego urlopu, a zatrudnionym co najmniej 10 lat 鈥 26 dni.

– W przypadku niepe艂nego etatu 鈥 wymiar urlopu ustala si臋 proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.

– Do okresu zatrudnienia, od kt贸rego zale偶y prawo do urlopu i jego wymiar, wlicza si臋 okresy poprzedniego zatrudnienia oraz okres studi贸w.

– Pracownik mo偶e zosta膰 odwo艂any z urlopu, ale tylko wtedy, gdy jego obecno艣膰 jest konieczna, a okoliczno艣ci wcze艣niej nieprzewidziane. Pracodawca musi pokry膰 koszty poniesione przez pracownika w zwi膮zku z powrotem z urlopu.

 

  • Urlop 鈥瀗a 偶膮danie鈥

To dla mnie ko艂o ratunkowe w niespodziewanych sytuacjach, np. rodzinnych. Kiedy plany si臋 komplikuj膮, trzeba za艂atwi膰 jakie艣 sprawy i koniecznie musi by膰 to w艂a艣nie w tym danym dniu. Poranny telefon do firmy z informacj膮, 偶e mnie nie b臋dzie, jest w贸wczas bardzo pomocny 鈥 t艂umaczy Alicja, specjalista ds. marketingu.

– Przys艂uguj膮 maksymalnie 4 dni takiego urlopu w ci膮gu roku kalendarzowego. Nie trzeba go uzgadnia膰 wcze艣niej z prze艂o偶onym tak, jak w przypadku urlopu wypoczynkowego.

– Pracownik mo偶e zg艂osi膰 偶膮danie udzielenia urlopu (najp贸藕niej w dniu jego rozpocz臋cia ale przed rozpocz臋ciem pracy), a pracodawca ma obowi膮zek go udzieli膰. Urlop ten nie jest jednak czym艣 ekstra 鈥 pobierany jest bowiem z puli urlopu wypoczynkowego.

 

  • Urlop bezp艂atny

Skorzysta艂am z takiego urlopu, kiedy moje dziecko bardzo cz臋sto i powa偶nie chorowa艂o, nie by艂o zdolne chodzi膰 do przedszkola i musieli艣my wyjecha膰 do sanatorium 鈥 wspomina Maria, nauczycielka.

Jak zauwa偶a Urszula Zaj膮c-Pa艂dyna, HR Business Partner w Grupie Pracuj, ten rodzaj urlopu jest najcz臋艣ciej wykorzystywany ze wzgl臋du na r贸偶ne losowe sytuacje. – Niekt贸rzy si臋gaj膮 te偶 po niego, kiedy chc膮 zrobi膰 sobie d艂u偶sz膮 przerw臋 w pracy i wyjecha膰 za granic臋 na stypendium czy studia. To, czy b臋dziemy mieli do czego wraca膰, jest ju偶 spraw膮 indywidualn膮. Mo偶e si臋 bowiem tak zdarzy膰, 偶e pracodawca zgodzi si臋 na urlop, ale nie b臋dzie z tego zadowolony i przyjmie kogo艣 innego na nasze miejsce. Decyzja i ewentualne ryzyko spoczywa wi臋c na pracowniku 鈥 m贸wi przedstawicielka Grupy Pracuj.

Urlop bezp艂atny udzielany jest na pisemny wniosek pracownika. Nie jest wliczany do okresu pracy, od kt贸rego zale偶膮 uprawnienia pracownicze.

 

  • Urlop macierzy艅ski

– D艂ugo艣膰 urlopu zwi膮zana jest z liczb膮 urodzonych dzieci przy jednym porodzie. W przypadku urodzenia jednego dziecka jest to 20 tygodni, a w przypadku bli藕niak贸w 鈥 31 tygodni. Jeszcze d艂u偶sze urlopy przys艂uguj膮 w przypadku porod贸w wi臋kszej liczby dzieci.

– Cz臋艣膰 urlopu (nie wi臋cej ni偶 6 tygodni) mo偶na wykorzysta膰 przed porodem.

– Podczas podstawowego oraz dodatkowego urlopu macierzy艅skiego otrzymujemy w sporym uproszczeniu pisz膮c 100 procent wynagrodzenia. Kwota ta zmienia si臋 podczas urlopu rodzicielskiego i wynosi 60 proc. wynagrodzenia. Ale! Je偶eli nie p贸藕niej ni偶 na 14 dni po porodzie wyst膮pimy z wnioskiem do pracodawcy o udzielenie zar贸wno dodatkowego urlop macierzy艅skiego, jak i urlopu rodzicielskiego, to zasi艂ek macierzy艅ski za okres tych urlop贸w mo偶e wynosi膰 80 proc. wynagrodzenia (nale偶y to zaznaczy膰 we wniosku) .

 

  • Dodatkowy urlop macierzy艅ski

– Trwa 6 lub 8 tygodni (w zale偶no艣ci od liczby urodzonych dzieci przy jednym porodzie).

– Nale偶y go wykorzysta膰 bezpo艣rednio po podstawowym urlopie macierzy艅skim.

– Jest udzielany jednorazowo lub w dw贸ch cz臋艣ciach 鈥 jedna po drugiej w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotno艣ci.

– Pisemny wniosek o jego udzielenie nale偶y z艂o偶y膰 nie p贸藕niej ni偶 na 14 dni po porodzie przed rozpocz臋ciem korzystania z tego urlopu.

– Pracownica mo偶e te偶 zrezygnowa膰 z dodatkowego urlopu w ca艂o艣ci albo w cz臋艣ci i wr贸ci膰 do pracy.

– Mo偶na 艂膮czy膰 dodatkowy urlop macierzy艅ski z prac膮, ale w wymiarze nie wi臋kszym ni偶 p贸艂 etatu.

 

  • Urlop rodzicielski

– Trwa 26 tygodni 鈥 niezale偶nie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie.

– Nale偶y go wykorzysta膰 bezpo艣rednio po zako艅czeniu dodatkowego urlopu macierzy艅skiego.

– Jest udzielany jednorazowo albo w maksymalnie trzech cz臋艣ciach (偶adna nie mo偶e by膰 kr贸tsza ni偶 8 tygodni)

– Nale偶y wyst膮pi膰 o niego na pi艣mie, nie kr贸cej ni偶 14 dni przed rozpocz臋ciem korzystania z urlopu.

– Z urlopu rodzicielskiego mog膮 korzysta膰 jednocze艣nie oboje rodzice dziecka 鈥 tu jednak 艂膮czny wymiar urlopu nie mo偶e przekracza膰 26 tygodni.

 

  • Urlop ojcowski

– Trwa 2 tygodnie i nale偶y go wykorzysta膰 w jednorazowo i w ca艂o艣ci (nie mo偶na go podzieli膰 na cz臋艣ci)

– Nale偶y go wykorzysta膰 do uko艅czenia przed dziecko 12 miesi膮ca 偶ycia.

– Urlop jest udzielany na pisemny wniosek ojca dziecka, kt贸ry powinien zosta膰 z艂o偶ony w terminie nie kr贸tszym ni偶 7 dni przed rozpocz臋ciem korzystania z tego urlopu

 

  • Urlop wychowawczy

To 艣wietne rozwi膮zanie dla mam, kt贸re chc膮 zosta膰 z dzieckiem d艂u偶ej w domu zamiast posy艂a膰 je do 偶艂obka lub wynajmowa膰 niani臋. Minusem jest brak pensji, ale mo偶na podreperowa膰 domowy bud偶et dorywcz膮 prac膮 鈥 opowiada Natalia, kt贸ra skorzysta艂a z takiego urlopu.

 

– Przys艂uguje osobom zatrudnionym co najmniej 6 miesi臋cy.

– Jest urlopem bezp艂atnym, ale wlicza si臋 go do okresu zatrudnienia, a sk艂adki na ubezpieczenie pochodz膮 z bud偶etu pa艅stwa.

– Trwa maksymalnie 3 lata, ale nie d艂u偶ej ni偶 do uko艅czenia przez dziecko 4 lat 5 roku 偶ycia.

– Mo偶e by膰 wykorzystany maksymalnie w 4 cz臋艣ciach 5 cz臋艣ciach.

– Urlop jest udzielany na wniosek pracownika, kt贸ry powinien zosta膰 z艂o偶ony na dwa tygodnie przed rozpocz臋ciem okresu korzystania z urlopu

– Przepisy pozwalaj膮 艂膮czy膰 prac臋 z urlopem wychowawczym, ale praca ta nie powinna kolidowa膰 ze sprawowaniem opieki i wychowywaniem dziecka. W przeciwnym wypadku pracodawca mo偶e nas odwo艂a膰 z urlopu. Mo偶liwy jest te偶 powr贸t do firmy w trakcie trwania urlopu wychowawczego, ale mo偶emy w贸wczas pracowa膰 nie wi臋cej ni偶 p贸艂 etatu.

 

Wi臋cej informacji o urlopach znajdziecie w kodeksie pracy w dziale 贸smym.

 

Z urlopami kojarzone s膮 tak偶e okoliczno艣ciowe zwolnienia od pracy, kt贸rych pracodawca jest zobowi膮zany udzieli膰 pracownikowi ze wzgl臋du na wa偶ne wydarzenia rodzinne czy prywatne (potocznie nazywane聽urlopami okoliczno艣ciowymi).

– 1 dzie艅 roboczy przys艂uguje w razie 艣lubu dziecka pracownika, a tak偶e zgonu i pogrzebu siostry, brata, te艣ciowej, te艣cia, babci, dziadka lub聽innej osoby na utrzymaniu lub pod bezpo艣redni膮 opiek膮 pracownika.

– 2 dni przys艂uguj膮 w zwi膮zku ze 艣lubem pracownika lub urodzeniem si臋 dziecka, a tak偶e w przypadku聽zgonu i pogrzebu ma艂偶onka pracownika, jego dziecka, ojca matki, ojczyma lub macochy.

Oce艅 artyku艂


Narz臋dzia