Kiedy możesz liczyć na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych?

Kategoria
Z życia pracownika

Autor wpisu
Pracuj.pl Ocena treści 3.83/5 (6)
Kategoria: Z życia pracownika
Ocena treści 3.83/5 (6)

Składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych opłaca pracodawca. Ze środków funduszu korzystają m.in. pracownicy (byli i obecni), uprawnieni do renty członkowie rodziny zmarłych pracowników czy pracodawcy.

Co to jest Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych?

FGŚP od 1 stycznia 2012 roku jest państwowym funduszem celowym, chroniącym roszczenia pracownicze w sytuacji niewypłacalności pracodawcy. Utworzony został w 1994 roku. Ma on dwa podstawowe zadania. Pierwsze z nich to wypłacanie pracownikom należnych świadczeń, których niewypłacalny pracodawca nie jest w stanie uregulować. Drugim zadaniem FGŚP jest dochodzenie zwrotu zaległych zobowiązań finansowych. Działanie funduszu regulują przepisy kodeksu pracy oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061581121).

Składka FGŚP – co to jest?

Składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych odprowadzane są przez pracodawców w wysokości 0,10% podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Przy ustalaniu podstawy nie stosuje się ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek do 30-krotności prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. 

FGŚP jest także finansowany z kwot uzyskanych z dochodzenia zwrotów należności i realizacji zabezpieczeń na majątkach dłużników. 

Zasady opłacania składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych regulują:

Kto może ubiegać się o wypłacenie świadczeń z FGŚP?

Gwarancją FGŚP objęci są nie tylko obecnie zatrudnieni pracownicy, ale także:

  • byli pracownicy,
  • uprawniony do renty rodzinnej członek rodziny zmarłego byłego pracownika,
  • pracodawca,
  • syndyk,
  • likwidator,
  • inna osoba sprawująca zarząd majątkiem pracodawcy.

Czy FGŚP płaci się zawsze?

Do opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zobowiązani są:

  • przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą wyłącznie w Polsce,
  • przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą także na terenie innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym w odniesieniu do działalności prowadzonej w Polsce,
  • oddziały banków zagranicznych,
  • oddziały instytucji kredytowych,
  • oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń,
  • oddziały lub przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, jeśli zatrudniają przynajmniej jednego pracownika w związku z prowadzoną przez nich w Polsce działalnością gospodarczą lub działalnością przedstawicielstwa.

Składki na FGŚP płacone są za zatrudnionych pracowników lub zleceniobiorców. Pracodawca nie musi jednak zawsze opłacać stawek na FGŚP. Ma to miejsce w następujących sytuacjach:

  • jeśli pracownik wraca z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego – składki na FGŚP nie są opłacane przez 36 miesięcy od pierwszego miesiąca po jego powrocie z takiego urlopu;
  • jeśli pracownicy ukończyli 50 lat i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawali w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy – składki na FGŚP nie są opłacane przez 12 miesięcy od pierwszego miesiąca po zawarciu z nimi umowy o pracę;
  • jeśli pracownicy to osoby bezrobotne, skierowane do pracy, które nie ukończyły 30 lat – składek na FGŚP nie płaci się przez 12 miesięcy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę;
  • w przypadku zatrudnienia kobiet po skończeniu 55. roku życia i mężczyzn w wieku powyżej 60 lat.

Czy FGŚP jest kosztem?

Od 2009 roku składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, podobnie jak składki na ZUS i Fundusz Pracy, powinny być zaliczane do kosztów uzyskania przychodu w miesiącu, za który są należne. Warunkiem pozwalającym zaliczyć je do kosztów w danym miesiącu jest ich opłacenie w terminie wynikającym z odrębnych ustaw (art. 22 ust. 6bb ustawy o PIT, ust. 6ba w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20070110074). Tylko w przypadku uchybienia terminom będą one stanowić koszt uzyskania przychodu w miesiącu, w którym zostały faktycznie zapłacone, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 55a i ust. 3d ustawy o PIT (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19910800350/U/D19910350Lj.pdf).

Czy FGŚP płaci się od umowy-zlecenia?

Od wynagrodzenia z umowy-zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosują się przepisy dotyczące zlecenia, należy naliczyć i opłacić składkę na FGŚP (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093).

Jeśli umowa-zlecenie została zawarta z własnym pracownikiem lub jest wykonywana na rzecz jego pracodawcy, wtedy zwolnienie z opłacania składki na FGŚP przysługuje jedynie w stosunku do wynagrodzenia uzyskanego z umowy o pracę.

Umowa-zlecenie: 6 ważnych zasad

FGŚP – czy pracodawca płaci za siebie?

Pracodawca musi opłacić składkę za siebie na FGŚP, jeśli z tytułu działalności gospodarczej podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, jeśli jego zarobki miesięcznie są co najmniej równe kwocie minimalnego wynagrodzenia. 

Jeśli pracodawca nie zatrudnia osób, za które zobowiązany jest opłacać składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe, nie ma obowiązku płacenia składek na FGŚP.

Kiedy wypłaty z FGŚP?

Procedura zwrotu świadczeń pracowniczych rozpoczyna się po upływie miesiąca od niewypłacalności przedsiębiorcy. Pracodawca, syndyk, likwidator lub inna osoba zarządzająca majątkiem firmy sporządza zestawienie, w którym wykazuje osoby uprawnione do uzyskania świadczeń, tytuły i wysokość wnioskowanych roszczeń. Pracownicy mogą liczyć na zwrot świadczeń z tytułu:

1. Należnego wynagrodzenia za pracę i dodatku wyrównawczego

Możliwość otrzymania wypłat z funduszu jest jednak obwarowana wieloma warunkami. Po pierwsze, FGŚP reguluje należność bez odsetek. Po drugie, istnieje prawdopodobieństwo, że nie odzyskamy całej kwoty, która nam się należy. Świadczenia wypłaca się za okres:

  • nie dłuższy niż 3 miesiące – poprzedzające dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy;
  • nie dłuższy niż 3 miesiące – poprzedzające rozwiązanie stosunku pracy, jeśli przypadło ono nie dłużej niż 9 miesięcy przed dniem wystąpienia niewypłacalności pracodawcy.

2. Odprawy pieniężnej

Odprawę pieniężną ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych możemy otrzymać tylko w ściśle określonych okolicznościach. Roszczenie może zostać zaspokojone, jeśli stosunek pracy ustał w okresie nie dłuższym niż:

  • 9 miesięcy – poprzedzających dzień wystąpienia niewypłacalności;
  • 4 miesiące – występujące po dniu wystąpienia niewypłacalności.

3. Odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia

Przepisy dotyczące okresu wypowiedzenia znajdują się w art. 36 kodeksu pracy (http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19740240141/U/D19740141Lj.pdf). Wynika z nich m.in., że po ogłoszeniu niewypłacalności pracodawca ma prawo skrócić trzymiesięczny okres wypowiedzenia maksymalnie do 1 miesiąca. Za pozostały czas pracownikowi należy się odszkodowanie. Roszczenie podlega zaspokojeniu ze środków FGŚP, jeśli ustanie stosunku pracy nastąpiło w okresie nie dłuższym niż:

  • 9 miesięcy – poprzedzających dzień niewypłacalności pracodawcy;
  • 4 miesiące – następujące po dniu niewypłacalności.

Likwidacja zakładu pracy a wypowiedzenie – ABC

4. Ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy pracownik, który nie wykorzysta zaległego urlopu wypoczynkowego w trakcie okresu wypowiedzenia, powinien otrzymać ekwiwalent pieniężny. Świadczenie należy się pracownikowi za rok kalendarzowy, w którym ustał stosunek pracy. Możemy otrzymać je, gdy stosunek pracy ustał nie wcześniej niż 9 miesięcy przed dniem niewypłacalności pracodawcy.

Nie zawsze pracownik może skorzystać ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – nawet jeśli pracodawca unika wypłacania wynagrodzeń. Wyjaśnienie tych kwestii znajdziemy w ustawie o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

Oceń artykuł


Narzędzia