Zakazane pytania, czyli o co rekruter nie może Cię zapytać

Kategoria
Rozmowa kwalifikacyjna

Autor wpisu
Maja Gojtowska Ocena treści 1/5 (1)
Ocena treści 1/5 (1)

Jaka jest Pana orientacja seksualna? Jakiego jest Pan wyznania? Czy zamierza Pani w najbliższym czasie zajść w ciążę? Fora internetowe aż huczą od przykładów pytań, które na rozmowie rekrutacyjnej nie powinny być zadane. Sprawdziliśmy, o co pracodawca może zapytać podczas rozmowy rekrutacyjnej, a jakie pytanie będzie nie tylko nietaktem, ale złym świadectwem, które wystawia sam sobie?

Przepisy o ochronie danych osobowych oraz reguły niedyskryminacji ograniczają zakres informacji, jakich można żądać od kandydata do pracy.

Rekruter może zapytać kandydata o jego dane personalne takie jak imię i nazwisko, imiona rodziców, datę urodzenia, miejsce zamieszkania, adres do korespondencji, wykształcenie. Może go także zapytać o przebieg dotychczasowego zatrudnienia – zdobyte doświadczenie, umiejętności, słabe i mocne strony. Innych informacji rekrutujący może żądać tylko wyjątkowo – wyjaśnia Tomasz Sancewicz, Radca Prawny, Senior Associate w CMS Cameron McKenna Greszta i Sawicki Sp.k.

O karalność można zapytać w wyjątkowych sytuacjach

Ekspert prawa pracy podkreśla, że pracodawca może zapytać, czy kandydat był karany i żądać odpowiedniego zaświadczenia, tylko jeżeli przepisy wyraźnie stwierdzają, że pracownik na danym stanowisku ma być niekarany. Dotyczy to zwłaszcza służb mundurowych lub służby cywilnej. Chętnych na inne stanowiska przyszły szef nie może pytać o przeszłość kryminalną.

Pytania o stan zdrowia są niezgodne z prawem

Szczegółowe informacje o kondycji kandydata to tzw. dane wrażliwe, o które pracodawca nie powinien dopytywać.

Pytanie np. o przebyte choroby, nałogi, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu należy uznać za niedopuszczalne. Pracodawca może jedynie uzyskać od lekarza medycyny pracy ogólne potwierdzenie, że zatrudniony jest zdolny do pracy na danym stanowisku – komentuje Tomasz Sancewicz.

Przekonania polityczne, pochodzenie etniczne, wyznanie czy orientacja seksualna to sprawy prywatne kandydata

Przyszły pracodawca nie może w trakcie rozmowy pytać kandydata o jego przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną.

Zabraniają tego przepisy o dyskryminacji – wyjaśnia radca prawny z kancelarii CMS Cameron McKenna Greszta i Sawicki Sp.k. – Ponadto rekruter, który wprost pyta kandydatkę np. o plany rodzinne, naraża się na zarzut dyskryminacji ze względu na płeć. Kandydatka może żądać odszkodowania za nierówne traktowanie, jeżeli nie otrzyma pracy – dodaje. Pod żadnym pozorem na rozmowie rekrutacyjnej potencjalny pracodawca nie może zapytać kobiety, czy planuje zajść w ciążę.

Uwaga! Zgodnie z kodeksem pracy pracodawca może żądać podania imion i nazwisk oraz dat urodzenia dzieci, ale tylko jeżeli jest to konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy.

A hobby?

Analizując przepisy prawne, można dojść do wniosku, że pytanie kandydata o jego hobby też jest na cenzurowanym, chociaż kłóci się to ze zdrowym rozsądkiem. Żaden przepis nie uprawnia przyszłego pracodawcy do pytania o prywatne zainteresowania kandydata. – Praktyka jest jednak taka, że najczęściej kandydat dobrowolnie zamieszcza w CV takie informacje. Nie widzę przeszkód, aby w trakcie rozmowy rekruter poprosił o rozwinięcie tego wątku – komentuje Tomasz Sancewicz.

Istnieją wyjątki

Zdarzają się również sytuacje nietypowe.

Kiedy na studiach pracowałam jako modelka, kilka razy odrzucono moją kandydaturę ze względu na zły kolor włosów. Nie jestem przekonana, czy agencja modellingowa działała zgodnie z prawem – zastanawia się Joanna.

Pracodawca może w ogłoszeniu o pracę określić wymagania na dane stanowisko np. płeć pracownika lub inne jego cechy, ale tylko jeśli jest to obiektywnie uzasadnione przez np. rodzaj pracy, warunki jej wykonywania lub wymagania zawodowe. W innym przypadku możemy mieć do czynienia z dyskryminacją – wyjaśnia ekspert z kancelarii CMS Cameron McKenna Greszta i Sawicki Sp.k. Dlatego np. agencja modelek może w ofercie pracy określić, jakiej płci czy wzrostu ma być pracownik zatrudniony jako model czy modelka.

Co zrobić jeśli rekruter zadaje pytania, których nie powinien?

W takiej sytuacji mamy prawo zwrócić rozmówcy uwagę na niestosowność pytania. Pamiętajmy, że na każde, nawet najtrudniejsze czy właśnie niestosowne pytanie dobrze odpowiedzieć w sposób spokojny i rzeczowy – argumentując, że nie widzimy związku pytania ze stanowiskiem, o jakie się ubiegamy.

Co jeśli taka reakcja skazuje naszą rekrutację na niepowodzenie? Może tak się oczywiście zdarzyć. Jeśli jednak rekruter zadaje pytanie, które nie powinno paść (i przez brak odpowiedzi nas odrzuca), warto zastanowić się, czy chcemy pracować w organizacji, która już na wstępie łamie przepisy kodeksu pracy.

Oceń artykuł


Narzędzia