Porady Kariera i rozwój Metoda SMART – jak wyznaczać cele zawodowe i nie tylko?
06.04.2022  | 4 min czytania

Metoda SMART – jak wyznaczać cele zawodowe i nie tylko?

06.04.2022  | 4 min czytania
Autor wpisu Pracuj.pl
Ocena treści
(5)

Droga od mglistej wizji sukcesu zawodowego do zrealizowanego planu często bywa długa i kręta. W wielu wypadkach winowajcą okazują się... nie dość dobrze sformułowane cele. Aby usprawnić ich wyznaczanie i osiąganie, warto skorzystać z prostego narzędzia, jakim jest metoda SMART. To kilka intuicyjnych zasad, które sprawiają, że Twój plan od razu robi się bardziej klarowny. Przeczytaj, czym charakteryzują się cele SMART i... zacznij skutecznie realizować swoje pomysły.

Co znajdziesz w artykule:

Czym jest i do czego służy metoda SMART?
Zasada SMART – co to znaczy?
Cele SMART, a może... SMARTER?

| Jak mądrze kierować ścieżką kariery?

Czym jest i do czego służy metoda SMART?

Zasada SMART wywodzi się z nauk o zarządzaniu, jednak dzięki swojej prostocie i intuicyjności zyskała ogromną popularność również poza sferą biznesową. Jest to bardzo przystępna koncepcja ułatwiająca planowanie i osiąganie celów poprzez zadbanie o to, by były sformułowane zgodnie z pięcioma wskazówkami. Wyznaczanie celów zgodnie z regułą SMART pozwala od razu przystąpić do ich realizacji, utrzymać motywację, by doprowadzić swoje działania do końca, a także móc łatwo ocenić postępy i dokładnie wiedzieć, kiedy można już świętować sukces.

Atutem koncepcji SMART jest jej uniwersalność. Formułowanie celów w oparciu o zasady, które za chwilę omówimy, sprawdza się bowiem nie tylko w projektach biznesowych, lecz także w rozwoju osobistym, a nawet... planowaniu wakacji czy innych prywatnych przedsięwzięć.

| „Work in Progress” – rozmowy o pracy, ambicjach i możliwościach dla przyszłych ludzi sukcesu

Zasada SMART – co to znaczy?

SMART to akronim utworzony od pierwszych liter angielskich słów, które wskazują najważniejsze cechy poprawnie wyznaczonego celu. Są to: specific, measurable, attractive (lub w niektórych rozwinięciach: achievable), realistic (lub: relevant), time-bound. Poniżej posiłkujemy się polskimi odpowiednikami tych wyrazów. Natomiast całe słowo SMART po polsku oznacza „mądry, sprytny”, co dodatkowo podkreśla zalety planowania celów zgodnie z tą koncepcją.

Co to znaczy, że dany cel jest SMART? Czym powinien się charakteryzować dobry cel według tej metody? Rozwińmy poszczególne elementy tej nazwy.

  • S – sprecyzowany. Im bardziej konkretny jest Twój cel, tym lepiej. Porównaj sobie, jaką motywację do działania daje Ci cel „zmienię pracę na lepszą”, a jaką – „znajdę pracę zdalną lub hybrydową na stanowisku X, z zarobkami Y, w firmie, która prowadzi międzynarodowe projekty”. W drugim wypadku w zasadzie od razu można przystąpić do poszukiwań, podczas gdy pierwsze sformułowanie brzmi jak typowe „jutro, w grudniu, po południu”. Oczywiście nie można też przesadzić w drugą stronę – cel SMART powinien być sprecyzowany, ale jednocześnie dawać Ci pole manewru, a nie ograniczać możliwości przez zbyt konkretne wymagania.
  • M – mierzalny. Aby móc sprawdzić, czy cel został zrealizowany, dobrze jest wprowadzić jakieś mierniki postępów. Przykład celu SMART, który jest mierzalny? „W ciągu pół roku zwiększę swoje zarobki o X%”. Albo: „pójdę na szkolenia z dwóch dziedzin kluczowych dla rozwoju mojej kariery”.
  • A – atrakcyjny. Dobrze sformułowany cel powinien dodawać skrzydeł i motywować do działania. Możesz to osiągnąć, określając na przykład, jak chcesz się poczuć dzięki jego realizacji albo jakie korzyści będą się z nim wiązać. Samo „zrobię prawo jazdy” może nie brzmieć jak kusząca perspektywa. Ale już „zrobię prawo jazdy, żeby móc częściej wyjeżdżać na weekendy w otoczeniu natury” od razu zachęca do zapisania się na kurs, prawda?
  • R – realistyczny. Cel SMART powinien stanowić pewne wyzwanie, czyli nie być za łatwy, ale jednocześnie myślenie w kategoriach sky is the limit niekoniecznie się w tym wypadku sprawdzi. Pełna rozmachu wizja będzie dobrym drogowskazem, jednak na etapie planowania trzeba już zejść na ziemię, by mierzyć siły na zamiary. Weź więc pod uwagę moment, w którym bierzesz się za realizację planu, zasoby, ograniczenia, swoją indywidualną sytuację itd. Nie sztuką jest powiedzieć sobie „będę chodzić na siłownię cztery razy w tygodniu”. Pytanie, czy realnie dasz radę się z tego wywiązać, jeśli np. masz małe dzieci, które codziennie trzeba odebrać z przedszkola. Dla jednych będzie to tylko kwestia odpowiedniej organizacji i podziału obowiązków z partnerem czy partnerką, dla innych – bardziej realistycznym celem w takiej sytuacji okażą się np. dwa treningi tygodniowo.
  • T – terminowy. Dobry cel zakłada przynajmniej przybliżony czas realizacji. O tym, jak brak tego elementu może wpływać na skuteczność planu, przekonała się niejedna osoba, której postanowienia noworoczne w rodzaju „podszkolę angielski” nigdy nie zmaterializowały się w rzeczywistości. Przykładem celu SMART, który spełnia kryterium terminowości, może za to być: „w następnej sesji egzaminacyjnej zrobię certyfikat z angielskiego”.

Jak widzisz, SMART to metoda, która w naprawdę prosty sposób pozwala zweryfikować, czy Twój cel ma szansę na realizację, oraz wyznaczyć konkretne mierniki sukcesu. A to ważne, bo „odhaczony” cel motywuje do stawiania sobie kolejnych wyzwań.

| Zarządzaj swoim dniem jak ludzie sukcesu

Cele SMART, a może... SMARTER?

Jeśli podoba Ci się wyznaczanie celów SMART, do całego procesu możesz dołożyć jeszcze kolejne dwie literki. Metoda SMARTER do cech idealnie sformułowanego celu dodaje:

  • E – jak evaluated – to znaczy, że możesz na bieżąco oceniać postępy w realizacji celu,

oraz

  • R – jak readjust – to znaczy, że w razie nieprzewidzianych okoliczności możesz przeformułowywać cele i dostosowywać je do nowych warunków. Podobnie jeśli metody wybrane do realizacji danego celu okazują się niezbyt skuteczne. W dynamicznie zmieniającym się świecie elastyczność to podstawa!

 

Korzystając z technik SMART lub SMARTER, możesz wyznaczać sobie zarówno duże i ambitne cele, jak i te mniejsze, będące częścią śmiałej wizji. Na przykład jeżeli dążysz do awansu, ale widzisz, że będzie to wymagało od Ciebie podszkolenia umiejętności miękkich, opanowania określonych technologii oraz – być może – zmiany firmy, cały projekt możesz podzielić na mniejsze etapy i poszczególne kroki realizować w duchu SMART(ER). A o tym, jak nie przeciążyć się zadaniami rozwojowymi, przeczytasz w artykule: Zadyszkowość w pracy. Jak złapać oddech i nie stracić motywacji?

 

Oceń artykuł