Jak poprawi─ç relacje z szefem?

Kategoria
Kariera i rozw├│j

Autor wpisu
Pracuj.pl
  • Szef w roli rodzica ÔÇô co wtedy?
  • Komunikat ÔÇ×jaÔÇŁ zamiast komunikatu ÔÇ×tyÔÇŁ ÔÇô co zyskujemy?
  • Koncepcja porozumienia bez przemocy ÔÇô dlaczego tak wa┼╝na w biznesie?
  • Sze┼Ť─ç obszar├│w, o kt├│re powinien zatroszczy─ç si─Ö pracodawca.

Asertywna i ┼Ťwiadoma komunikacja to przepis na udan─ů relacj─Ö z szefem. Pracownik powinien jasno wyra┼╝a─ç swoje potrzeby i dopytywa─ç szefa o jego wymagania. Do zada┼ä prze┼éo┼╝onego nale┼╝y m.in. dbanie o motywacj─Ö podw┼éadnych.

Na co zwraca─ç uwag─Ö w relacjach szef ÔÇô pracownik? Rozmawiamy z ┼üukaszem Bieli┼äskim, praktykiem NVC, trenerem biznesu, specjalizuj─ůcym si─Ö w obs┼éudze ÔÇ×trudnegoÔÇŁ klienta, skutecznym delegowaniu zada┼ä, sprzeda┼╝y bezpo┼Ťredniej.

ÔÇ×M├│j szef ma trudny charakter i jest nie do zniesieniaÔÇŁ. Z takim zdaniem mo┼╝na si─Ö nieraz spotka─ç. Sk─ůd si─Ö bior─ů z┼ée relacje z szefem?

Pracownik pewnie powiedzia┼éby, ┼╝e to przez szefa. Szef z kolei, ┼╝e przez pracownika. Cz─Östo jednak odpowiedzialno┼Ť─ç za zaistnia┼é─ů sytuacj─Ö le┼╝y zar├│wno po jednej, jak i drugiej stronie. Pracownik i szef to doro┼Ťli ludzie, kt├│rzy – w teorii – zawieraj─ů umow─Ö wsp├│┼épracy, by dzieli─ç si─Ö zasobami, a w konsekwencji ┼éatwiej osi─ůga─ç za┼éo┼╝one cele. Niestety cz─Östo si─Ö zdarza, ┼╝e szef wchodzi w rol─Ö rodzica. Pracownicy – tak jak ma┼ée dzieci ÔÇô oczekuj─ů w├│wczas, ┼╝e szef zaopiekuje si─Ö ich potrzebami. Przestaj─ů sami o nie dba─ç albo, jak zbuntowane dzieci, zaczynaj─ů o nie walczy─ç. O mechanizmie wchodzenia w role rodzica, dziecka i doros┼éego m├│wi psychologiczna koncepcja stosunk├│w mi─Ödzyludzkich, tzw. analiza transakcyjna, stworzona przez E. BerneÔÇÖa.

Kiedy problem le┼╝y po stronie pracownika?

Szefowie maj─ů swoje cele do zrealizowania i potrzebuj─ů do tego efektywnej pracy podw┼éadnych. Kiedy wydajno┼Ť─ç jest niska, zachodzi ryzyko niezrealizowania cel├│w. Wtedy najcz─Ö┼Ťciej pojawia si─Ö stres i dochodzi do konflikt├│w, bo szef upatruje winy u swoich podw┼éadnych.

A co, je┼Ťli to szef doprowadza do napi─Ötych sytuacji?

Szefowie mog─ů nie┼Ťwiadomie zaniedba─ç sze┼Ť─ç obszar├│w wp┼éywaj─ůcych na efektywno┼Ť─ç pracy swoich pracownik├│w. Do napi─Ö─ç mo┼╝e dochodzi─ç, je┼Ťli prze┼éo┼╝ony nie zapewni podw┼éadnym odpowiedniej wiedzy i umiej─Ötno┼Ťci, nie umo┼╝liwi w┼éa┼Ťciwego przep┼éywu informacji, nie b─Ödzie pami─Öta─ç, jak wa┼╝na jest psychiczna i fizyczna r├│wnowaga organizmu i nie zapewni w zwi─ůzku z tym odpowiednich warunk├│w pracy. Relacje s─ů niekorzystne te┼╝ wtedy, gdy pracownicy nie s─ů odpowiednio motywowani i nie maj─ů dost─Öpu do potrzebnych narz─Ödzi. Pracodawca powinien r├│wnie┼╝ pomy┼Ťle─ç o stworzeniu adekwatnej struktury organizacyjnej oraz proces├│w pracy.

Zaniedbania w tych obszarach mog─ů wynika─ç z braku ┼Ťwiadomo┼Ťci, wiedzy i kompetencji szef├│w oraz z ich postawy, kt├│r─ů kszta┼étowa┼éo wychowanie, relacje rodzinne oraz do┼Ťwiadczenia ┼╝yciowe. Na przyk┼éad przekonania w stylu: ÔÇ×p┼éac─Ö, wi─Öc wymagamÔÇŁ, ÔÇ×pracownik powinien by─ç pos┼éusznyÔÇŁ, ÔÇ×jak si─Ö nie podoba, to niech si─Ö zwolni─ůÔÇŁmog─ů blokowa─ç szef├│w przed tym, ┼╝eby stworzy─ç wspieraj─ůce warunki pracy swoim pracownikom i budowa─ç z nimi dobre relacje. Pracownicy, tak jak szefowie, tak┼╝e maj─ů swoje cele, kt├│re chc─ů realizowa─ç. Mo┼╝e by─ç to utrudnione, je┼Ťli szef nie zadba┼é odpowiednio o wymienione wcze┼Ťniej obszary. Nie zwalnia to jednak pracownika z odpowiedzialno┼Ťci za realizacj─Ö cel├│w i zaspokajanie potrzeb. Dlatego je┼Ťli pracownik nie b─Ödzie asertywnie komunikowa┼é swoich potrzeb i stawia┼é granic, wtedy mo┼╝e dochodzi─ç do konflikt├│w – jawnych albo utajnionych.

Dobry szef, czyli jaki?

Dla wielu os├│b to taki, kt├│ry bierze pod uwag─Ö potrzeby pracownik├│w. Szanuje, docenia, stara si─Ö zrozumie─ç pracownika i potrafi znale┼║─ç rozwi─ůzania win-win, zamiast pr├│bowa─ç dominowa─ç.

Na czym polega ┼Ťwiadoma komunikacja?

Na przyk┼éad czasami trzeba powiedzie─ç szefowi, ┼╝e wykonanie dw├│ch zada┼ä: X i Y wymaga okre┼Ťlonej ilo┼Ťci czasu. Je┼Ťli szef chce mie─ç zadanie Y do wskazanego terminu, to wtedy albo trzeba zawiesi─ç robienie zadania X i skupi─ç si─Ö od razu na Y, albo potrzeba wi─Öcej zasob├│w np. w postaci pomocy dodatkowej osoby. Warto zapyta─ç, kt├│re rozwi─ůzanie szef wybiera. A mo┼╝e widzi jeszcze jakie┼Ť inne opcje? Oczywi┼Ťcie czasami mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç, ┼╝e szef tak bardzo skupia si─Ö na swoich potrzebach i ma nierealne oczekiwania, ┼╝e ┼╝adna merytoryczna dyskusja nie dzia┼éa. Wtedy warto rozwa┼╝y─ç poszukanie pracy w innym miejscu. Jednak wiele os├│b tak bardzo boi si─Ö rozmowy o swoich granicach, ┼╝e pomija j─ů i od razu rozwa┼╝a to ostateczne rozwi─ůzanie. Niestety, jest wielce prawdopodobne, ┼╝e w kolejnej pracy spotka si─Ö z takimi samymi problemami.

10 zachowań po których poznasz złego szefa

Czy nie jest tak, ┼╝e pracownicy cz─Östo nadinterpretuj─ů zachowania szefa?

Mo┼╝e si─Ö tak zdarza─ç. Prowadz─ůc sesje coachingowe, spotyka┼éem si─Ö z tym, ┼╝e pracownik np. mia┼é pretensje do szefa, ┼╝e ten od d┼éu┼╝szego czasu nie da┼é mu podwy┼╝ki. Mia┼é on przekonanie, ┼╝e szef jest egoistyczny i chciwy, nie docenia go i chce go wykorzysta─ç. Kiedy zapyta┼éem tego pracownika, czy kiedykolwiek sam poszed┼é i poprosi┼é o podwy┼╝k─Ö, ten odpowiedzia┼é, ┼╝e nie, bo ba┼é si─Ö, ┼╝e szefowi si─Ö to nie spodoba i ┼╝e b─Ödzie chcia┼é go zwolni─ç. Kiedy jednak uda┼éo mu si─Ö przepracowa─ç sabotuj─ůce przekonania i odwa┼╝y┼é si─Ö zapyta─ç o podwy┼╝k─Ö, okaza┼éo si─Ö, ┼╝e dosta┼é j─ů bez problemu. Oczywi┼Ťcie sytuacja dotyczy┼éa osoby, kt├│ra potrafi┼éa wykaza─ç, ┼╝e zas┼éuguje na podwy┼╝k─Ö. W negocjacjach pomocne okazuj─ů si─Ö kompetencje sprzeda┼╝owe, kt├│re podkre┼Ťlaj─ů warto┼Ť─ç, jak─ů wnosimy do firmy. Argument w stylu ÔÇ×chcia┼ébym podwy┼╝k─Ö, bo tu d┼éugo pracuj─ÖÔÇŁ niewiele znaczy.

Jak rozpozna─ç agresywnego szefa?

Podnoszenie tonu g┼éosu, gro┼║by, por├│wnywanie do innych pracownik├│w itp. – to s─ů zachowania ┼éatwe do rozpoznania. Natomiast agresja mo┼╝e przybiera─ç te┼╝ bardzo subteln─ů form─Ö. Aby j─ů dostrzec, warto przygl─ůda─ç si─Ö swoim emocjom. Kiedy wydaje nam si─Ö, ┼╝e wszystko jest w porz─ůdku, a mimo to pojawia si─Ö w nas l─Ök, wstyd lub poczucie winy, mo┼╝e to by─ç sygna┼é, ┼╝e do┼Ťwiadczamy subtelnej agresji. Warto jednak sprawdzi─ç, co jest bod┼║cem, kt├│ry wywo┼éuje te emocje. Bo mo┼╝e by─ç tak, ┼╝e sami dopowiadamy sobie w g┼éowach s┼éowa, kt├│re nie pad┼éy z ust naszych prze┼éo┼╝onych i reagujemy wtedy na nasze wyobra┼╝enia, a nie na rzeczywisto┼Ť─ç. Np. szef mo┼╝e powiedzie─ç ÔÇ×chcia┼ébym, ┼╝eby┼Ť zaj─ů┼é si─Ö tematem XÔÇŁ, natomiast my mo┼╝emy w naszej g┼éowie dopowiedzie─ç sobie: ÔÇ×masz si─Ö tym zaj─ů─ç natychmiast. Musisz wykona─ç to sam i zrobi─ç to perfekcyjnie, bo inaczej Ci─Ö zwolni─ÖÔÇŁ. Warto w takich sytuacjach dopyta─ç i sprawdzi─ç, co szef rozumie pod poj─Öciem ÔÇ×zaj─ů─ç si─Ö tym tematemÔÇŁ. Natomiast komunikat w stylu: ÔÇ×wiem, ┼╝e mog─Ö na Ciebie liczy─ç, dlatego chcia┼ébym ┼╝eby┼Ť zaj─ů┼é si─Ö zadaniem XÔÇŁ mo┼╝e by─ç ┼Ťwiadom─ů lub nie┼Ťwiadom─ů manipulacj─ů, kt├│rej celem jest ograniczenie mo┼╝liwo┼Ťci odmowy przez wzbudzenie poczucia winy i sugerowanie, ┼╝e ÔÇ×je┼Ťli odm├│wisz, to b─Öd─Ö zawiedzionyÔÇŁ. Dlatego polecam zar├│wno szefom, jak i pracownikom ksi─ů┼╝k─Ö Madsen Pirie pt. ÔÇ×Logika zwyci─Ö┼╝ania spor├│w. Bro┼ä przeciwko k┼éamcom i kr─ÖtaczomÔÇŁ, w kt├│rej znajdziemy kilkadziesi─ůt wzorc├│w niemerytorycznej argumentacji, kt├│ra mo┼╝e pojawia─ç si─Ö w dyskusjach na poziomie szef-pracownik.

5 pomysłów na prezent dla szefa

Czy lepiej jest unika─ç agresywnego szefa, czy jednak podj─ů─ç pr├│b─Ö konfrontacji?

Wszystko zale┼╝y od kontekstu, naszych umiej─Ötno┼Ťci komunikacji oraz kondycji psychicznej i fizycznej w danym momencie, pozycji w firmie i sytuacji finansowej. Je┼Ťli zdecydujemy si─Ö na konfrontacj─Ö, to popro┼Ťmy o rozmow─Ö na osobno┼Ťci. W rozwijaniu kompetencji komunikacyjnych mo┼╝e pom├│c metoda Nonviolent Communication (Porozumienie Bez Przemocy), opisana np. w ksi─ů┼╝ce ÔÇ×Komunikacja Konstruktywna w biznesieÔÇŁ Gabriele Lindemann, Vera Heim. Znajdziemy tam mn├│stwo wskaz├│wek dotycz─ůcych poprawnego dialogu. Jestem za odpowiedni─ů konfrontacj─ů, bo unikanie agresywnego szefa przez d┼éugi czas raczej b─Ödzie zaognia─ç konflikt, a przecie┼╝ lepiej rozwi─ůza─ç go w zarodku.

Na czym polega sekret udanej komunikacji z szefem?

Przede wszystkim by─ç wra┼╝liwym na swoje potrzeby i potrzeby szefa. Umie─ç komunikowa─ç si─Ö w taki spos├│b, by szef mia┼é przekonanie, ┼╝e jego potrzeby s─ů dla nas wa┼╝ne. A je┼Ťli si─Ö na co┼Ť nie zgadzamy, to nie wynika to z faktu, ┼╝e jeste┼Ťmy przeciwko niemu, tylko dlatego, ┼╝e chcemy zadba─ç tak┼╝e o nasze potrzeby i znale┼║─ç takie rozwi─ůzania, kt├│re zaspokoj─ů potrzeby obu stron. Wa┼╝na jest umiej─Ötno┼Ť─ç stosowania komunikatu ÔÇ×jaÔÇŁ, ale tak┼╝e zdolno┼Ť─ç s┼éuchania krytyki w taki spos├│b, ┼╝eby nie bra─ç jej osobi┼Ťcie.

Co utrudnia budowanie dobrych relacji?

Jedn─ů z fundamentalnych barier jest stosowanie j─Özyka interpretacji zamiast j─Özyka obserwacji. W efekcie mo┼╝e doj┼Ť─ç do nieporozumie┼ä. Np. komunikat ÔÇ×dobrze wykonujesz swoj─ů prac─ÖÔÇŁ to interpretacja, kt├│ra nie wyra┼╝a precyzyjnie, jakie konkretnie zachowanie pracownika jest po┼╝─ůdane. Kto┼Ť, s┼éysz─ůc taki komunikat, mo┼╝e uzna─ç za kluczowe zupe┼énie inne zachowania ni┼╝ nadawca. J─Özyk obserwacji eliminuje ten problem. Komunikat ÔÇ×podoba mi si─Ö, ┼╝e przygotowa┼ée┼Ť dzisiaj 5 raport├│wÔÇŁ jasno wyra┼╝a, co chwalimy. Dodatkow─ů barier─ů, powo┼éuj─ůc si─Ö na koncepcj─Ö kwadratu komunikacyjnego autorstwa niemieckiego psychologa F.Sch. von Thuna, mo┼╝e by─ç odbieranie komunikat├│w tzw. uchem dra┼╝liwym. J─Özyk interpretacji to inaczej ocenianie, a oceny nios─ů dodatkowy przekaz informacji. Mo┼╝e on zosta─ç odebrany jako atak i uruchomi─ç reakcj─Ö walki lub uleg┼éo┼Ťci. Na przyk┼éad w wyra┼╝eniu ÔÇ×jeste┼Ť nieefektywnyÔÇŁ s┼éowo ÔÇ×nieefektywnyÔÇŁ staje si─Ö ocen─ů. Nieefektywno┼Ť─ç kulturowo odbierana jest jako co┼Ť z┼éego, a za z┼éo si─Ö karze. Dlatego lepiej by┼éoby wyrazi─ç to zdanie j─Özykiem obserwacji, np. ÔÇ×standardem w naszej pracy jest zrobienie tego zadania w 30 minut, a Tobie zaj─Ö┼éo to godzin─Ö.ÔÇŁ A nast─Öpnie zaproponowa─ç rozmow─Ö o tym, co jest przyczyn─ů tego stanu rzeczy.

Pracownik raczej nie ma wp┼éywu na to, czy prze┼éo┼╝ony b─Ödzie stosowa─ç ocenianieÔÇŽ

To prawda. Ma natomiast wp┼éyw na spos├│b, w jaki odbierze tak─ů ocen─Ö – czy b─Ödzie s┼éucha┼é ÔÇ×uchem dra┼╝liwymÔÇŁ, odbieraj─ůc s┼éowa jako krytyk─Ö, czy nauczy si─Ö s┼éucha─ç swojego szefa ÔÇ×uchem terapeutycznymÔÇŁ. Podczas warsztat├│w z komunikacji empatycznej uczymy si─Ö s┼éucha─ç w┼éa┼Ťnie w ten drugi spos├│b. Uczestnicy ucz─ů si─Ö zamienia─ç komunikat ÔÇ×tyÔÇŁ szefa na komunikat ÔÇ×jaÔÇŁ. S┼éowa: ÔÇ×jeste┼Ť niekompetentnyÔÇŁ, kt├│re s─ů komunikatem ÔÇ×tyÔÇŁ, po transformacji na komunikat ÔÇ×jaÔÇŁ, mog─ů brzmie─ç tak: ÔÇ×Je┼Ťli wykonujesz t─Ö czynno┼Ť─ç tak, jak j─ů wykonujesz, to mam obawy, ┼╝e w efekcie nie wyrobimy si─Ö ze zrobieniem tego zadania dla naszego klienta. Wtedy mo┼╝emy straci─ç kontrakt i bezpiecze┼ästwo finansowe firmy b─Ödzie zagro┼╝one.ÔÇŁ Tego typu komunikat ┼éatwiej odebra─ç i przej┼Ť─ç do merytorycznej dyskusji nad rozwi─ůzaniem problem├│w, zamiast t┼éumaczy─ç si─Ö albo zrzuca─ç odpowiedzialno┼Ť─ç na innych.

Co robi─ç, je┼Ťli nie zgadzamy si─Ö z opini─ů prze┼éo┼╝onego, na przyk┼éad w sprawie projekt├│w, zasad itp.?

Warto porozmawia─ç o tym z prze┼éo┼╝onym, ale w odpowiedni spos├│b. Np. zadba─ç o rozmow─Ö sam na sam. Przygotowa─ç si─Ö merytorycznie ÔÇô opisa─ç zagro┼╝enia i konsekwencje, kt├│re widzimy w kontek┼Ťcie danej opinii czy decyzji. U┼╝ywa─ç j─Özyka fakt├│w, wyra┼╝a─ç swoje uczucia i potrzeby zwi─ůzane z opini─ů czy decyzj─ů prze┼éo┼╝onego, odczyta─ç potrzeby i uczucia szefa, kt├│re motywowa┼éy go do podj─Öcia danej decyzji. Oczywi┼Ťcie warto wcze┼Ťniej przetrenowa─ç z kim┼Ť kompetentnym taki dialog, ┼╝eby przygotowa─ç si─Ö tak┼╝e na trudne sytuacje, bo nadawca komunikatu nie ma wp┼éywu na odbi├│r jego komunikatu.

Czy warto cz─Östo konsultowa─ç si─Ö z szefem, czy lepiej postawi─ç na samodzielno┼Ť─ç?

Warto pyta─ç, na ile mo┼╝emy by─ç samodzielni. Na sesjach coachingowych spotyka┼éem manager├│w, kt├│rzy narzekali na to, ┼╝e pracownicy bez przerwy przychodzili do nich z pytaniami i wytr─ůcali ich z pracy. Ten problem cz─Östo wynika z braku ustalenia zakresu odpowiedzialno┼Ťci ka┼╝dego pracownika, oczekiwa┼ä wobec niego i zasad wsp├│┼épracy. Pracownik boi si─Ö, ┼╝e je┼Ťli samodzielnie podejmie jakie┼Ť dzia┼éania, to mo┼╝e co┼Ť zrobi─ç niezgodnie z oczekiwaniami prze┼éo┼╝onego, a nawet pope┼éni─ç b┼é─ůd, za co spotka go kara. Dlatego je┼Ťli szef nie wyrazi┼é jasno zasad wsp├│┼épracy, warto o nie dopyta─ç.

A co, je┼Ťli szef nie chwali podw┼éadnych?

Szef nie chwali, bo np. obawia si─Ö, ┼╝e docenianie ludzi sprawi, ┼╝e osi─ůd─ů na laurach. Cz─Östo zachowanie pracownika lub jaka┼Ť jedna rzecz nie podoba si─Ö prze┼éo┼╝onemu, przez co nie jest w stanie dostrzec pozytyw├│w w pracy podw┼éadnego. Mo┼╝e by─ç te┼╝ tak, ┼╝e podw┼éadny by┼é zawstydzony otrzymaniem pochwa┼éy i stworzy┼éa si─Ö niezr─Öczna atmosfera, przez co szef nie┼Ťwiadomie zacz─ů┼é unika─ç takich niewygodnych sytuacji. W ka┼╝dym razie pochwa┼éa pochwale nier├│wna i niekt├│re jej formy przybieraj─ů kszta┼ét destrukcyjny. Na przyk┼éad etykietowanie: ÔÇ×jeste┼Ť dobrym pracownikiemÔÇŁ nie m├│wi o tym, jakie konkretnie zachowania s─ů po┼╝─ůdane. W efekcie pracownik mo┼╝e b┼é─Ödnie odczyta─ç te s┼éowa. A to w d┼éu┼╝szej perspektywie doprowadzi do tego, ┼╝e szef przestanie by─ç zadowolony z pracy podw┼éadnego i np. go skrytykuje. Pracownik zakwestionuje wcze┼Ťniejszy komplement i uzna, ┼╝e szef go wtedy ÔÇ×oszuka┼éÔÇŁ. To odbija si─Ö na jego systemie motywacyjnym i cz─Östo doprowadza do kwestionowania warto┼Ťci przysz┼éych pochwa┼é. Tymczasem dla ka┼╝dego pracownika wa┼╝ne jest otrzymywanie tak┼╝e pozytywnej informacji zwrotnej, bo dzi─Öki temu ma wi─Öksz─ů jasno┼Ť─ç, jakie konkretne zachowania s─ů przez szefa po┼╝─ůdane.

Kreator CV: stw├│rz za darmo w 3 prostych krokach skuteczne i profesjonalne CV
Stw├│rz CV

Oceń artykuł


Narz─Ödzia