Porady Kariera i rozwój Analiza SWOT – prosta metoda nie tylko dla managerów
07.06.2021  | 5 min czytania

Analiza SWOT – prosta metoda nie tylko dla managerów

07.06.2021  | 5 min czytania
Autor wpisu Pracuj.pl

Zastanawiasz się, co to jest SWOT i jak może pomóc Ci w życiu zawodowym? Analiza SWOT powstała w latach 60. ubiegłego wieku i mimo upływu lat, rozwoju nauki i postępu technologicznego wciąż jest jedną z najpopularniejszych technik badania potencjału lub konkurencyjności biznesu. Możesz wykorzystać ją zarówno do sprawdzenia pomysłów biznesowych, jak i przy podejmowaniu prywatnych wyborów. Sprawdź, jak analizują dane i podejmują decyzje osoby, które zajmują się tym zawodowo.

Czego dowiesz się z artykułu?

• SWOT – co to dokładnie jest?
• Metoda SWOT – jakie są jej wady i zalety?
• Analiza SWOT/TOWS – czy to jest to samo?
• Analiza SWOT – przykład metody dobierania strategii dla firmy

SWOT – co to dokładnie jest?

Metoda SWOT jest punktem wyjściowym przy planowaniu strategii przedsiębiorstwa, ale z powodzeniem można ją wykorzystywać do porządkowania i analizy informacji w każdej tematyce. Nazwa SWOT pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: Strenghts (mocne strony), Weaknesses (słabe strony), Opportunities (szanse), Threats (zagrożenia). Każde określenie wskazuje na inną płaszczyznę, na której należy przemyśleć swój pomysł, by ocenić jego wartość i potencjał.

| Co jest najważniejsze w życiu, czyli jak mądrze myśleć o karierze?

Zazwyczaj dwa pierwsze punkty dotyczą wewnętrznych zalet i słabości przedsiębiorstwa czy instytucji, a dwa kolejne – szans i ryzyk związanych z otoczeniem:

  • mocne strony – pozytywne czynniki wewnętrzne, które stanowią atut firmy;
  • słabe strony – negatywne czynniki wewnętrzne, które osłabiają, są balastem, z którym należy walczyć, starać się ich pozbyć z organizacji;
  • szanse – pozytywne czynniki zewnętrzne, które mogą zostać wykorzystane do rozwoju firmy;
  • zagrożenia – negatywne czynniki zewnętrzne, które mogą blokować rozwój i zmianę.

Metoda SWOT – jakie są jej wady i zalety?

Podstawową zaletę analizy SWOT stanowi jej uniwersalność. Niezależnie od tego, jaki jest profil przedsiębiorstwa, czego dotyczy analizowany projekt, czy mowa o jednoosobowej działalności gospodarczej, czy korporacji – w każdym przypadku można zastosować założenia tej metody i otrzymać wiarygodne wyniki. Dlatego analiza SWOT to jedno z najważniejszych narzędzi, którymi musi posługiwać się dobry kierownik czy manager. Z powodzeniem można używać jej także do podejmowania jednostkowych decyzji. Mechanizm działania jest nieskomplikowany, nie wymaga znajomości rozbudowanych algorytmów, nie trzeba też mieć żadnych narzędzi czy programów – wystarczy długopis i kartka papieru.

| „Work in Progress” – rozmowy o pracy, ambicjach i możliwościach dla przyszłych ludzi sukcesu!

Zaleta jest też niestety największą wadą. SWOT to bardzo prosta – specjaliści powiedzą nawet, że uproszczona – metoda. Przy ocenie projektów dotyczących nas samych albo takich, do których podchodzimy z entuzjazmem, może zdarzyć się przecenienie mocnych stron i szans, a jednocześnie niedoszacowanie wad i zagrożeń. Warto więc zdawać sobie sprawę ze swojej subiektywności i – w przypadku przedsiębiorstwa – na przykład poprosić o przeprowadzenie analizy SWOT pracownika. Porównanie wyników może dać jaśniejszy i bardziej obiektywny obraz potencjału jakiegoś pomysłu.

Analiza SWOT/TOWS – czy to jest to samo?

Mimo dużej popularności analiza SWOT ma swoich krytyków. Jeden z nich, Heinz Weihrich, stworzył własną metodę, która miała przeciwważyć wady SWOT, jednocześnie wykorzystując jej elementy. Metoda TOWS bazuje na tym samym mechanizmie – wypisywaniu mocnych i słabych stron, szans i zagrożeń – ale w odwróconym porządku.

Analizę rozpoczyna się od czynników zewnętrznych: zagrożeń i szans, a dopiero później dopisuje się do nich cechy wewnętrzne organizacji, które mogą sprawić, że szanse zostaną dobrze wykorzystane, a zagrożenia – zniwelowane. W ten sposób analizujący bardziej skupi się więc na tych działaniach, które pomogą rozwiązać potencjalne problemy, a nie na samych pozytywnych cechach pomysłu, którego wady łatwo przykryć entuzjazmem.

Analiza SWOT – przykład metody dobierania strategii dla firmy

Aby przeprowadzić analizę SWOT pomysłu biznesowego w przedsiębiorstwie trzeba:

  1. zebrać informacje o firmie i jej otoczeniu;
  2. określić mocne i słabe strony tej firmy;
  3. określić szanse i zagrożenia dla firmy;
  4. ocenić każdy z czynników;
  5. podliczyć punkty dla każdego z czynników i na tej podstawie wybrać strategię działania.

| Jak przekonać innych do swoich pomysłów?

Nie warto jednak wypisywać wszystkich cech, które przyjdą na myśl w danym punkcie. Lepiej dopasować je i oceniać w kontekście pozostałych kategorii, posiłkując się pytaniami dodatkowymi.

  • Czy mocne strony pomagają wykorzystać konkretne szanse?
  • Czy mocne strony niwelują zauważone zagrożenia?
  • Czy słabe strony wpływają na szanse powodzenia projektu?
  • Czy słabe strony zwiększają ryzyko wystąpienia zagrożeń?

Uzyskane wyniki można umieścić w tabeli i podsumować, a wyniki potraktować jako punkt wyjścia i wskazówkę do tego, jaką strategię działania wybrać dla przedsiębiorstwa. Najpopularniejszy podział strategii kształtuje się następująco:

  • strategia agresywna – najlepsza, gdy w Twojej analizie dominują mocne strony i szanse. To najkorzystniejsza sytuacja dla firmy, która w takim przypadku powinna inwestować w rozwój i ekspansję;
  • strategia konkurencyjna – najlepsza, gdy w Twojej analizie dominują słabe strony i szanse. Otoczenie pozwala utrzymać się firmie na rynku, należy więc to wykorzystać i inwestować w rozwój dobrych stron;
  • strategia konserwatywna – najlepsza, gdy w Twojej analizie dominują mocne strony i zagrożenia. Firma powinna więc wykorzystać potencjał drzemiący w jej zasobach do tego, by przeciwstawiać się otoczeniu zewnętrznemu;
  • strategia defensywna – najlepsza, gdy w Twojej analizie dominują słabe strony i zagrożenia. W takim przypadku istnieje duże ryzyko upadku firmy, dlatego należy skupić się na przetrwaniu lub rozważyć połączenie z inną organizacją.

Metodę SWOT można wykorzystać do analizy niemal wszystkich pomysłów czy szans – nie tylko dotyczących istnienia przedsiębiorstwa. Przeprowadzenie jej rzetelnie i z maksymalnym obiektywizmem – a do tego połączenie jej z analizą TOWS – może dać w miarę obiektywne wyniki, a przede wszystkim ogląd na różne aspekty pomysłu. Jeśli szukasz swoich słabych i mocnych stron, bo np. przygotowujesz się do zmiany pracy lub chcesz rozwinąć samoświadomość, także możesz wykorzystać powyższy schemat i sprawdzić, jak taka przykładowa analiza SWOT ma się do Twoich własnych odczuć i intuicji.

Oceń artykuł