Co to jest mobbing – czyli jak nie wpaść w toksyczną pułapkę?

Kategoria
Ciekawe

Autor wpisu
Katarzyna Klimek-Michno Ocena treści 4.83/5 (6)
Kategoria: Ciekawe
Ocena treści 4.83/5 (6)

Workplace bullyingStres w pracy – któż go nie doświadcza! Rywalizacja, złośliwości, plotki, kiepska atmosfera, krytyka szefa – kto się z tym nie spotkał? Tak bywa przecież wszędzie. Jak odróżnić kiepską atmosferę czy zły humor szefa od toksyczności i mobbingu? Pytamy eksperta.

 

Mobbing to, zgodnie z kodeksem pracy, działanie lub zachowanie dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

 

O ile w życiu prywatnym często łatwiej przychodzi nam obrona swojego zdania i stanowiska, tak w życiu zawodowym to właśnie stanowisko potrafi kneblować nam usta, bo boimy się, że je stracimy. To może otwierać pole do nadużyć.

Strach przed niemożnością utrzymania siebie czy rodziny z założenia wprowadza relację zależności, co czyni nas dużo bardziej podatnymi na skrzywdzenie. Chodzi również o społeczny kontekst rozgrywania się nadużycia. W pracy z reguły mamy do czynienia z grupą osób, która stanowi tło zdarzeń bądź, niestety znacznie częściej, w jakiś sposób, w toksycznych relacjach uczestniczy. Przy czym trzeba dodać, że ciche przyzwolenie to również współodpowiedzialność – podkreśla dr Agnieszka Krzysztof-Świderska, psycholog i psychoterapeuta.

 

Jak rozpoznać mobbing?

Kiedy powinna zapalić się nam w głowach „czerwona lampka”? Jak rozpoznać, kiedy granica jest przekraczana? Oto kilka zagrożeń i zwiastunów niezdrowych relacji, które w konsekwencji mogą przerodzić się w toksyczny, trudny do „odkręcenia” układ.

 

1. Nadmiar obowiązków

Fakt, że masz sporo pracy, pilny projekt „na przedwczoraj” i zdarza ci się pracować po godzinach wcale nie znaczy, że stałeś się ofiarą mobbingu. Ale już dokładanie kolejnych zadań tak, aby udowodnić pracownikowi, że nie daje rady, że jest niewystarczająco dobry – to jeden ze sposobów mobbera! Jeśli czujemy, że przytłacza nas ogrom zadań, a podział obowiązków jest nierówny i niesprawiedliwy – lepiej od razu reagować niż w milczeniu usprawiedliwiać sytuację przed samym sobą. Chociaż nie jest to łatwe.

Aby odmowa była skuteczna, a przy tym nieinwazyjna, powinna zawierać trzy elementy: słowo „nie”, opis zachowania bądź zadania, którego odmawiamy oraz krótkie i osadzone w rzeczywistości uzasadnienie odmowy – radzi dr Agnieszka Krzysztof-Świderska.

 

2. Krytyka szefa

Konstruktywna, merytoryczna krytyka jest wpisana w zdrowe relacje szef-pracownik. Do myślenia powinny nam dać jednak sytuacje, kiedy krytyka pojawia się notorycznie, jest nieuzasadniona i dotyczy zadań, które zostały przez nas wykonane prawidłowo, a my – chociaż jesteśmy kompetentni – mamy wrażenie, że staliśmy się kozłami ofiarnymi, obarczonymi poczuciem winy, odpowiedzialnymi za niepowodzenia całego zespołu, a nawet firmy.

 

3. Żarciki i docinki

Szef niemiło się do Ciebie odezwał? A może pozwolił sobie na jakiś uszczypliwy żart pod Twoim adresem? To jeszcze nie powód, by nazywać do mobberem.

Wiele zależy od kultury organizacji – na ile wzajemne żarty są w danej firmie praktyką powszechnie akceptowaną, czy można sobie pozwolić na równie ciętą, złośliwą odpowiedź. Warto zastanowić się, na ile dane miejsce pracy pasuje do naszych osobistych preferencji i zasad, jakie wyznajemy. Gdy rozdźwięk jest zbyt duży, trzeba rozważyć poszukiwania innego miejsca zatrudnienia. Jeśli nie jest to kwestia kultury danej organizacji, można udać się do przekraczającego granice szefa na rozmowę – twierdzi psycholog.

Pamiętać należy, że mobbing polega na ośmieszaniu i poniżaniu pracownika, choć niekoniecznie musi wiązać się z głośnymi złośliwościami na forum całego zespołu. Naszą czujność powinny więc obudzić także słowa wycedzane dyskretnie, na osobności, bez świadków.

 

4. Faworyzowanie i niedocenianie

Wszystko zależy od formy i zakresu faworyzacji. Nie możemy odmówić szefowi prawa do darzenia części pracowników większą sympatią – mówi dr Agnieszka Krzysztof-Świderska.

Niezdrowe relacje pojawiają się jednak wtedy, gdy z tej sympatii wynikają korzyści finansowe bądź mniejszy zakres obowiązków. Jeśli dodatkowo mamy wrażenie, że szef „uwziął się” na nas, stale dokłada pracy, krytykuje, oskarża itd., a jednocześnie folguje innym – możemy być pewni, że nic dobrego z tego nie wyniknie.

 Problem w tym, że często pracownik, pragnąc być w końcu docenionym, pozwala się przeciążać. Warto pamiętać, że praca służy zarabianiu pieniędzy, a nie reperowaniu samooceny – zaleca psycholog.

 

5. Izolacja i niezdrowa rywalizacja

Na pewnym etapie tworzenia zespołu zawsze spotkamy się z rywalizacją i wynikającą z niej zazdrością – twierdzi dr Agnieszka Krzysztof-Świderska – Są to uczucia bardzo ludzkie i trudne do uniknięcia, dlatego pewien ich zakres zmuszeni jesteśmy tolerować.

„Stan chorobowy” pojawia się jednak, kiedy uczucia te są podsycane przez szefa, a spirala niezdrowej rywalizacji stale się nakręca, pojawia się oczernianie pracownika. O mobbingu mówimy również wtedy, kiedy pracownik jest izolowany lub eliminowany z zespołu współpracowników.

Oceń artykuł


Narzędzia